Gdy alert RCB każe znaleźć bezpieczne miejsce, instrukcja MSWiA radzi iść do oznaczonego punktu schronienia tylko wtedy, gdy droga jest bezpieczna i jest na to czas. W innym wypadku masz zostać w budynku, w pomieszczeniu oddzielonym od zewnątrz co najmniej dwiema solidnymi ścianami. Ta 12-stronicowa instrukcja od 21 października 2026 roku jest w aplikacji mObywatel. Dzień wcześniej Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysłało SMS o zagrożeniu atakiem z powietrza do 10 powiatów Podkarpacia i odwołało go po 16 minutach. Stan na 22 października 2026 roku, godz. 16:00.
Alert RCB z 20 października na Podkarpaciu: co się wydarzyło
We wtorek 20 października o 15:30 RCB wysłało SMS o treści: “UWAGA! UWAGA! UWAGA! Zagrożenie atakiem z powietrza. Znajdź bezpieczne miejsce. Stosuj się do poleceń służb. Oczekuj dalszych komunikatów.” Według komunikatu RCB dostali go odbiorcy w powiatach jasielskim, strzyżowskim, brzozowskim, przemyskim, sanockim, leskim, krośnieńskim i bieszczadzkim oraz w Przemyślu i Krośnie.
O 15:46 przyszedł drugi SMS: “UWAGA! Odwołano zagrożenie atakiem z powietrza. Brak zagrożenia na terenie Polski.” Powód wyjaśnił w TVN24 rzecznik Dowództwa Operacyjnego, ppłk Jacek Goryszewski, cytowany przez PAP. Jeden z rosyjskich dronów trafił w cel około 15 km od polskiej granicy, na wysokości Jaworowa.
Następnego dnia RCB wysyłało już tylko komunikaty najniższego stopnia. 21 października dostali je odbiorcy przebywający w województwach podkarpackim i lubelskim, a wieczorem w samym lubelskim. Każdy z nich kończył się wiadomością o zakończeniu ataku na Ukrainę.
Trzy rodzaje alertów RCB o zagrożeniu z powietrza
Alert RCB o zagrożeniu z powietrza ma trzy stopnie i dopiero trzeci SMS sam nakazuje znaleźć bezpieczne miejsce. Już przy drugim trzeba jednak reagować na syreny. Tak dzieli je plakat MSWiA i Ochrony Ludności, opublikowany na stronie RCB z instrukcją. Stopień rozpoznasz po pierwszych słowach SMS-a.
| Stopień | Początek SMS-a | Co to znaczy dla ciebie |
|---|---|---|
| 1. Czujność | “UWAGA! Rosyjski atak powietrzny na terenie Ukrainy. Sytuacja jest monitorowana.” | atak trwa blisko granicy; przygotuj się na kolejne informacje |
| 2. Gotowość | “UWAGA! Trwa zmasowany rosyjski atak powietrzny na zachodnią Ukrainę.” | większe ryzyko, że obiekt wleci do Polski; przygotuj się do przejścia w bezpieczne miejsce i reaguj na syreny |
| 3. Alarm, działaj teraz | “UWAGA! UWAGA! UWAGA! Zagrożenie atakiem z powietrza.” | idź do punktu schronienia albo do bezpiecznego pomieszczenia |
Przy pierwszym stopniu możesz usłyszeć przelatujące polskie samoloty wojskowe. Przy trzecim komunikat może przyjść razem z sygnałem syren. Gdy zagrożenie mija, RCB wysyła SMS “Zakończył się atak powietrzny na Ukrainę. Brak zagrożenia na terenie Polski” albo, jak 20 października, wiadomość o odwołaniu zagrożenia.
Pierwsza Misja AI · Kodożercy
Pierwszy raz z AI? Zaczynasz od zera.
Pierwsza Misja AI to kurs dla osób bez technicznego przygotowania. Nie musisz pisać kodu ani znać żargonu. Dowiesz się, jak działa AI, jak promptować i jak korzystać z niej w pracy.
Wejdź na pokład →
Co mówi instrukcja MSWiA na wypadek ataku z powietrza
Instrukcja MSWiA każe podjąć jedną decyzję: idziesz do punktu schronienia albo zostajesz w budynku. Ministerstwo opublikowało ją 25 września 2026 roku, a powstała ze strażakami Państwowej Straży Pożarnej i ekspertami ochrony ludności. Pełny dokument w PDF ma 12 stron. Część “Decyzja podczas alarmu” mówi, punkt po punkcie:
- Jeżeli oznaczony punkt schronienia jest dostępny, droga do niego jest bezpieczna i masz czas, idź tam. Zabierz przygotowany wcześniej plecak ewakuacyjny i niezbędne leki.
- Nie używaj wind, poruszaj się wyłącznie schodami.
- Jeżeli jesteś w domu i nie możesz bezpiecznie dotrzeć do punktu schronienia, zostań w budynku. Przejdź do centralnego pomieszczenia bez okien, z dala od ścian zewnętrznych.
- Jeżeli dotarcie do punktu wymagałoby długiego przebywania na zewnątrz, nie próbuj tam dotrzeć za wszelką cenę. Zostań w budynku o solidnych ścianach i stropach bez widocznych uszkodzeń albo wejdź do najbliższego takiego obiektu.
- Wykonuj polecenia służb, stosuj się do treści alertu RCB i oficjalnych komunikatów.
Instrukcja omawia też sytuację poza domem. W samochodzie: opuść pojazd i idź do najbliższego miejsca schronienia, a auto zaparkuj tak, żeby nie blokowało przejazdu służbom ratowniczym. Na otwartym terenie, gdy usłyszysz eksplozję, padnij na ziemię, najlepiej w zagłębieniu, i osłoń głowę.
Punkt schronienia trzeba sprawdzić wcześniej, razem z drogą i sposobem wejścia. W chwili alarmu na szukanie zwykle nie ma już czasu.
Zasada dwóch ścian: które pomieszczenie wybrać w mieszkaniu
Zasada dwóch ścian brzmi w instrukcji tak: “co najmniej dwie solidne ściany powinny znajdować się między Tobą a przestrzenią zewnętrzną”. W komunikacie MSWiA ministerstwo wyjaśnia, że pierwsza ściana może zatrzymać część odłamków i gruzu, a druga ogranicza ryzyko obrażeń.
Pomieszczenie w mieszkaniu, domu albo budynku publicznym, na przykład w szkole czy urzędzie, powinno być według instrukcji:
- bez okien albo z jak najmniejszą powierzchnią przeszkleń,
- położone możliwie blisko środka budynku,
- oddalone od balkonów i ścian zewnętrznych,
- bez kotła, piecyka gazowego, butli gazowych, dużych luster i ciężkich przedmiotów wiszących.
Instrukcja wymienia przykłady: wewnętrzny korytarz, przedpokój lub przedsionek, łazienkę, garderobę, komórkę bez okien, piwnicę i garaż podziemny. Łazienkę wybierz tylko wtedy, gdy nie ma w niej okna, kotła ani piecyka gazowego, i usiądź z dala od luster, bojlera i ciężkich szafek. Klatka schodowa służy według MSWiA do przemieszczania się i nie nadaje się na schronienie, jeśli ma duże okna. W wielu mieszkaniach w bloku takim miejscem będzie przedpokój, o ile od zewnątrz oddzielają go dwie ściany.
Piwnica i garaż podziemny: kiedy tak, a kiedy nie
Piwnica i garaż podziemny chronią tylko wtedy, gdy są odpowiednio przygotowane. Instrukcja każe sprawdzić, czy miejsce ma solidne ściany i stropy bez widocznych uszkodzeń, drożne wejście, bezpieczną drogę wyjścia, oświetlenie awaryjne i sprawną wentylację.
Z piwnicy nie korzystaj, jeśli ma:
- uszkodzony strop,
- pęknięcia konstrukcyjne,
- tylko jedno, łatwe do zablokowania wyjście,
- przebiegającą przez nią instalację gazową.
W samej piwnicy albo garażu wybierz strefę daleko od bramy i rampy wjazdowej, ładowarek i pomieszczeń technicznych, wolną od paliw, butli gazowych i chemikaliów. Nie uruchamiaj silników i nie blokuj przejść ani dróg wyjazdowych. Jeśli nie masz pewności, czy piwnica jest bezpieczna, instrukcja radzi zostać w centralnym pomieszczeniu mieszkania.
Z miejsca schronienia i dróg do niego wcześniej usuń benzynę i inne paliwa, farby, rozpuszczalniki, butle gazowe i pirotechnikę. Usuń też duże ilości drewna i papieru oraz przedmioty, które mogą spaść, stłuc się albo zablokować wyjście. Podczas bezpośredniego zagrożenia nie trać czasu na porządki.
Plecak ewakuacyjny: lista z instrukcji MSWiA
Plecak ewakuacyjny według instrukcji MSWiA powinien zawierać przede wszystkim:
- apteczkę pierwszej pomocy z lekami przyjmowanymi na stałe,
- wodę butelkowaną,
- żywność gotową do spożycia,
- telefon komórkowy,
- naładowany powerbank i przewód do ładowania telefonu,
- radioodbiornik zasilany bateriami lub korbką,
- zapas baterii,
- latarkę,
- ciepłą odzież,
- dokument tożsamości,
- notatnik z listą numerów telefonów do najbliższych.
Zawartość trzeba dopasować do wieku, stanu zdrowia i osób pod opieką, w tym dzieci i zwierząt domowych. Instrukcja jako przykład podaje zatyczki do uszu dla dzieci. Plecak przygotuj wcześniej, bo w sytuacji zagrożenia nie ma czasu na kompletowanie rzeczy. Gdy telefon się rozładuje albo sieć będzie przeciążona, radio może nadal pozwolić odebrać oficjalne komunikaty.
Sygnały alarmowe: jak brzmi alarm i jego odwołanie
Sygnał alarmu dla ludności to modulowany dźwięk syreny trwający trzy minuty. Tak określa go rozporządzenie MSWiA w sprawie alarmów i komunikatów ostrzegawczych z 14 maja 2025 roku (Dz.U. 2025 poz. 645).
| Sygnał | Jak brzmi |
|---|---|
| ogłoszenie alarmu | modulowany dźwięk syreny przez 3 minuty albo powtarzana trzykrotnie zapowiedź słowna “Uwaga! Uwaga! Uwaga! Ogłaszam alarm…” |
| odwołanie alarmu | ciągły dźwięk syreny przez 3 minuty albo powtarzana trzykrotnie zapowiedź słowna “Uwaga! Uwaga! Uwaga! Odwołuję alarm…” |
| alarm ćwiczebny | ciągły dźwięk syreny przez 1 minutę |
Rozporządzenie przewiduje też alarm wizualny: żółty trójkąt równoboczny skierowany podstawą w dół, umieszczany w przestrzeni publicznej. Nagrania obu sygnałów odsłuchasz na stronie RCB i w mObywatelu. Warto to zrobić teraz. Syreny włącza się też podczas zapowiadanych treningów, jak 22 października w gminie Radgoszcz. RCB uprzedziło o nim mieszkańców osobnym alertem.
Instrukcja w mObywatelu i mapa punktów schronienia
Instrukcja jest w usłudze Poradnik bezpieczeństwa w mObywatelu, ale zobaczysz ją dopiero po zaktualizowaniu aplikacji. Według ogłoszenia z 21 października nowa część nazywa się “Instrukcja reagowania na zagrożenia z powietrza”. Ma 7 sekcji: Przygotuj się, zanim wystąpi zagrożenie; Miejsca schronienia; Decyzja podczas alarmu; Wybór pomieszczenia; Piwnica lub garaż podziemny; W piwnicy lub garażu podziemnym; Ograniczenie zagrożenia pożarowego. W tej samej usłudze są już sygnały alarmowe do odsłuchania i lista do plecaka, którą da się odhaczać.
Najbliższy punkt schronienia sprawdzisz na gdziesieukryc.pl, mapie MSWiA i Państwowej Straży Pożarnej. 22 października baza liczyła 87 611 punktów. W sobotę 24 października między 21:00 a 24:00 mObywatel zapowiada prace techniczne i możliwe przerwy w aplikacji, więc instrukcję warto pobrać i przejrzeć wcześniej. PDF działa bez internetu.
Sam alert to SMS, na który nie trzeba się zapisywać. Czym różni się od nadawania komunikatów przez sieć komórkową, które ma ruszyć w 2027 roku, pisaliśmy w tekście o Cell Broadcast w Polsce. Opisywaliśmy też, jak w lipcu alert RCB położył stronę Poradnika Bezpieczeństwa, do której sam odsyłał. To kolejny powód, żeby mieć instrukcję w telefonie przed alarmem.
FAQ
Dlaczego nie dostałem alertu RCB, a sąsiad dostał?
SMS trafia do telefonów, które w chwili wysyłki są w zasięgu stacji bazowej położonej na obszarze objętym alertem. Według odpowiedzi RCB na najczęstsze pytania najmniejszym takim obszarem jest powiat, a operatorzy muszą wysłać SMS wszystkim użytkownikom w tym miejscu, niezależnie od sieci. Telefon musi być włączony i mieć zasięg. Jeśli łączy się ze stacją bazową w sąsiednim powiecie, alert może do niego nie dotrzeć.
Czy można wypisać się z Alertu RCB?
Nie. RCB wyjaśnia, że alert dostają wszyscy abonenci sieci komórkowych na zagrożonym obszarze, bez wyjątków, także dzieci. SMS jest bezpłatny i nie wymaga żadnej aplikacji. RCB nie zbiera przy tym danych odbiorców, tylko przekazuje operatorom treść i obszar wysyłki.
Podsumowanie
Instrukcja MSWiA na wypadek zagrożenia atakiem z powietrza jest od 21 października 2026 roku w mObywatelu, w usłudze Poradnik bezpieczeństwa, po aktualizacji aplikacji. Alert RCB ma trzy stopnie. Przy drugim trzeba reagować na syreny, a trzeci, zaczynający się od “UWAGA! UWAGA! UWAGA! Zagrożenie atakiem z powietrza”, każe od razu znaleźć bezpieczne miejsce. Taki SMS dostali 20 października odbiorcy w 10 powiatach Podkarpacia, a po 16 minutach RCB go odwołało. Po alarmie idź do punktu schronienia tylko wtedy, gdy droga jest bezpieczna i masz czas. W przeciwnym razie zostań w budynku, w pomieszczeniu bez okien, za dwiema solidnymi ścianami. Dziś sprawdź na gdziesieukryc.pl najbliższy punkt i drogę do niego, spakuj plecak według listy z instrukcji i odsłuchaj sygnały alarmowe.
Newsletter · DevstockAcademy & Kodożercy
Bądź na bieżąco ze światem IT, AI i automatyzacji
Co wtorek: newsy z branży, praktyczne tipy i narzędzia które warto znać. Zero spamu.
