Kursy

Luka w jądrze Linuksa i PHP daje roota. Ostrzeżenie CISA

Fragnesia w jądrze Linuksa z luką w PHP dała roota na 25 serwerach. CISA wpisała ją 28.10 na listę ataków. Sprawdź wersję jądra i co zrobić.

Jądro Linuksa i luka Fragnesia - zapora sieciowa 1U w szafie serwerowej małej firmy, zbliżenie przedniego panelu z portami sieciowymi, niebieskimi i szarymi kablami, zielonymi diodami i podłączonym przewodem konsoli
Spis treści
  1. Co dopisała CISA i co opisał Dream
  2. Jak działał łańcuch PHP2Shell i Fragnesia
  3. Co wiadomo o AI i o sprawcy
  4. Czy mój serwer jest zagrożony luką Fragnesia
  5. Jak sprawdzić wersję jądra i czy masz poprawkę
  6. Co zrobić, jeśli jądra nie da się od razu zaktualizować
  7. FAQ
  8. Podsumowanie

Luka Fragnesia w jądrze Linuksa razem z luką w PHP dała atakującemu roota na 25 serwerach bez żadnego logowania, więc administrator serwera z PHP musi dziś sprawdzić także jądro. Amerykańska agencja CISA dopisała tę lukę jądra (CVE-2026-46300) 28 października do katalogu luk wykorzystywanych w atakach. W opisie wprost wskazała łańcuch z PHP2Shell, czyli lukami CVE-2026-109618 i CVE-2026-109619. Kampanię opisała 26 października firma Dream w raporcie o 25 przejętych serwerach. Poprawki jądra są dostępne od maja. Stan na 29 października 2026 roku, godz. 7:30.

Co dopisała CISA i co opisał Dream

CISA dodała Fragnesię do katalogu Known Exploited Vulnerabilities “na podstawie dowodów aktywnego wykorzystania”, jak pisze w alercie z 28 października. Według opisu w katalogu lukę można połączyć z obiema lukami PHP2Shell, żeby wgrać webshell PHP i działać jako root. Webshell to mały skrypt na serwerze WWW, przez który atakujący wydaje systemowi polecenia z przeglądarki. Urzędy federalne USA mają zabezpieczyć systemy do 31 października. Tak jak przy PHP2Shell, muszą też sprawdzić, czy serwer nie został już przejęty.

Dream opisuje kampanię wymierzoną w zapory sieciowe “dużego producenta”. Firma celowo nie podaje nazwy producenta ani podatnych wersji i zawiadomiła producenta. Atakujący znalazł około 19 000 takich zapór z panelem zarządzania widocznym w internecie. Po skanie wersji i filtrze krajów zostało 240 celów w USA, Japonii, Tajwanie i Korei Południowej. Przejął 24 zapory. Przez tunel z jednej z nich dostał się też do wewnętrznego serwera, który zarządzał zaporami organizacji powiązanej z rządem USA. Stąd liczba 25.

Jak działał łańcuch PHP2Shell i Fragnesia

Pierwsza część łańcucha to PHP2Shell, które opisywaliśmy przy krytycznych lukach w PHP i poprawkach z 21 października. Według Dream atakujący miał własną, niepubliczną wersję exploita, dopasowaną do serwera zarządzania zaporą. Ten serwer działał na PHP 8.0.30, czyli gałęzi bez wsparcia od listopada 2023 roku. Seria spreparowanych żądań wyczerpywała pamięć PHP i kończyła się uruchomieniem polecenia na koncie nobody, czyli użytkownika bez uprawnień.

Konto bez uprawnień nie mogło zmieniać plików systemowych, bo blokował to SELinux. Tu wchodzi Fragnesia, czyli podwyższenie uprawnień: przejście z konta o ograniczonych prawach na konto administratora. Błąd siedzi w obsłudze szyfrowanych połączeń IPsec (moduł ESP i tunelowanie ESP w TCP). Zespół jądra opisuje go w rekordzie CVE jako gubienie znacznika fragmentów współdzielonych przy łączeniu pakietów. Przez to jądro może odszyfrować dane w miejscu i nadpisać pamięć podręczną plików. Exploit opisany przez Dream podmienił w ten sposób plik /etc/pam.d/su na regułę przyjmującą każde hasło. Potem su root przechodził bez hasła.

Według Dream oba exploity uruchamiały się razem w końcowym żądaniu ataku. Wcześniejsze etapy PHP2Shell wymagały kilku żądań HTTP, ale żadne nie potrzebowało danych logowania. Cały łańcuch od pierwszego połączenia do webshella z prawami roota trwał poniżej 15 minut. Na 22 z 24 przejętych zapór atakujący zostawił tylko webshell i nic więcej nie robił. W organizacji powiązanej z rządem USA postawił z zapory tunel do sieci wewnętrznej. Z serwera zarządzania odszyfrował hasło konta usługowego LDAP i pobrał listę użytkowników domeny. Próbował też zgadywać hasła, zakładać konta-furtki i wyciągnąć klucz podpisujący SAML, ale wyniku tych prób Dream nie zna.

Co wiadomo o AI i o sprawcy

W infrastrukturze atakującego Dream znalazł zainstalowanego Claude Code i platformę ofensywną “aiscan” skonfigurowaną z chińskimi modelami DeepSeek i Kimi. Były tam też klucze do FOFA, chińskiej wyszukiwarki urządzeń podłączonych do internetu. Firma zastrzega, że nie ma bezpośredniego dowodu, że narzędzia AI napisały exploit albo skrypty. Styl około 40 skryptów sugeruje jej zdaniem pomoc AI, a cała operacja nie wygląda na w pełni autonomiczny atak.

Dream nie przypisuje ataku konkretnej grupie. Wymienia za to przesłanki powiązania z Chinami. Są wśród nich dobór czterech krajów, FOFA, chińskie narzędzie iox, zegar w strefie UTC+8 i polecenia po chińsku w logach. O ofiarach w Polsce raport nic nie mówi, bo lista celów była zawężona do tych czterech krajów. Wcześniejszy raport Dream omawialiśmy w sierpniu przy ataku agentów AI na administrację.

Czy mój serwer jest zagrożony luką Fragnesia

Zagrożony jest serwer z Linuksem bez majowych lub późniejszych poprawek jądra, jeśli ktoś może na nim uruchomić kod. Fragnesia sama jest luką lokalną. Red Hat ocenia ją jako ważną (Important, 7,8 w skali CVSS) właśnie dlatego, że wymaga lokalnego dostępu. Tę samą ocenę 7,8 podaje amerykańska baza NVD. Łańcuch z Dream pokazuje, co znaczy “lokalny” w praktyce. Wystarczy zdalna luka, która pozwala uruchomić kod na serwerze, tak jak PHP2Shell w tym ataku. Wtedy z konta serwera WWW robi się root.

Najbardziej narażone są trzy grupy. Pierwsza to hosting współdzielony i serwery, na których działa wiele kont albo cudzy kod. Druga to kontenery: Ubuntu w opisie luki pisze, że atakujący może podnieść uprawnienia “albo potencjalnie uciec z kontenera”. Trzecia to urządzenia od dostawcy, takie jak zapory, serwery NAS i routery, które mają własne jądro i własne PHP. Takich urządzeń nie załatasz przez apt, poprawkę musi wydać producent. Zapory z raportu Dream działały na jądrze z luką załataną w dystrybucjach od maja.

Jak sprawdzić wersję jądra i czy masz poprawkę

Wersję, na której pracuje jądro Linuksa, pokazuje polecenie uname -r. Na Ubuntu listę zainstalowanych pakietów jądra wypisze dpkg -l 'linux-image*' | grep ^ii. Oba polecenia podaje Canonical w swojej instrukcji dla luk Dirty Frag, do których należy Fragnesia. Numer porównaj z wersją z poprawką dla swojej dystrybucji:

DystrybucjaPakiet jądra z poprawkąŹródło (odczyt 29.10.2026)
Red Hat Enterprise Linux 10kernel 6.12.0-211.16.1.el10_2 (RHSA-2026:19569, 20.05.2026)Red Hat
Red Hat Enterprise Linux 9kernel 5.14.0-687.10.1.el9_8 (RHSA-2026:19568, 20.05.2026)Red Hat
Red Hat Enterprise Linux 8kernel 4.18.0-553.125.1.el8_10 (RHSA-2026:19666, 20.05.2026)Red Hat
RHEL 6 i 7niepodatneRed Hat
Ubuntu 26.04 LTSlinux 7.0.0-22.22Ubuntu CVE tracker
Ubuntu 24.04 LTSlinux 6.8.0-124.124; jądro HWE linux-hwe-6.17 6.17.0-35.35~24.04.1Ubuntu CVE tracker
Ubuntu 22.04 LTSlinux 5.15.0-181.191; jądro HWE linux-hwe-6.8 6.8.0-124.124~22.04.1Ubuntu CVE tracker
Ubuntu 20.04 LTSlinux (5.4) niepodatny; jądro HWE linux-hwe-5.15 5.15.0-181.191~20.04.1 (ESM, Ubuntu Pro)Ubuntu CVE tracker
Ubuntu 18.04 LTS i starszelinux niepodatnyUbuntu CVE tracker
Debian 13 (trixie)linux 6.12.90-1 (DSA-6295-1)Debian Security Tracker
Debian 12 (bookworm)linux 6.1.174-1 (DSA-6306-1)Debian Security Tracker
Debian 11 (bullseye, LTS)linux 5.10.257-1 (DLA-4606-1)Debian Security Tracker

Wiersze Ubuntu dotyczą głównego pakietu linux i jąder HWE. Warianty chmurowe (AWS, Azure, GCP i inne) mają osobne numery w trackerze Ubuntu. Dane pochodzą z karty Red Hat, trackera Ubuntu i Debian Security Tracker. Kto buduje jądro sam, ma w rekordzie CVE wydania stabilne z poprawką: 5.10.257, 5.15.208, 6.1.174, 6.6.141, 6.12.91, 6.18.33 i 7.0.10. Dystrybucje przenoszą poprawki do starszych numerów po swojemu, więc wersji z Debiana czy RHEL nie porównuj z tą listą.

Aktualizacja jądra działa dopiero po restarcie. Canonical zaleca sudo apt update && sudo apt upgrade, a potem sudo reboot. Automatyczne aktualizacje Ubuntu same instalują pakiet, ale restartu nie zrobią. Serwer, który od maja nie był restartowany, może mieć poprawione jądro na dysku i stare w pamięci. Wtedy uname -r pokaże starszy numer niż dpkg.

Co zrobić, jeśli jądra nie da się od razu zaktualizować

Red Hat w biuletynie RHSB-2026-003 podaje dwie metody tymczasowe dla Fragnesii i pokrewnej luki Dirty Frag:

  1. Sprawdź, czy używasz IPsec: lsmod | grep -E 'esp4|esp6'. Jeśli moduły nie są załadowane, IPsec nie jest aktywnie używany i można je bezpiecznie zablokować.
  2. Zablokuj moduły esp4 i esp6 plikiem w /etc/modprobe.d/ i wyładuj je poleceniem rmmod. Red Hat ostrzega, że to wyłącza IPsec, czyli między innymi tunele VPN oparte na nim.
  3. Jeśli IPsec musi działać, wyłącz nieuprzywilejowane przestrzenie nazw użytkownika ustawieniem user.max_user_namespaces=0. To może zepsuć kontenery uruchamiane bez roota, piaskownice przeglądarek i Flatpak.

Obie metody zmniejszają ryzyko do czasu restartu z nowym jądrem i nie zastępują aktualizacji. Pełne polecenia są w biuletynie. Red Hat dodaje, że pomaga każde ograniczenie lokalnego dostępu, na przykład SELinux w trybie wymuszania i uruchamianie usług bez roota.

Firma z zaporą, serwerem NAS albo innym urządzeniem od dostawcy ma do zrobienia dwie rzeczy. Pierwsza to zamknięcie panelu zarządzania przed internetem i wpuszczanie do niego tylko z sieci wewnętrznej albo przez VPN. Druga to pytanie producenta, czy jego oprogramowanie dostało poprawki PHP2Shell i Fragnesii. Dream w podsumowaniu raportu nazywa panel zarządzania dostępny z internetu punktem, od którego zaczął się cały atak. Podobne luki dające roota zwykłemu kontu opisywaliśmy przy czterech lukach w jądrze Linuksa z września i przy luce Copy Fail.

FAQ

Czy po aktualizacji PHP serwer jest bezpieczny przed tym atakiem?

Aktualizacja PHP do wersji 8.5.12, 8.4.27, 8.3.36 albo 8.2.35 zamyka pierwsze ogniwo tego łańcucha. Fragnesia zostaje jednak w jądrze. Przyda się atakującemu, który wejdzie na serwer inną drogą, na przykład przez dziurawą wtyczkę albo przejęte konto FTP. Dlatego jądro Linuksa trzeba zaktualizować niezależnie od PHP.

Czy luka Fragnesia jest nowa?

Red Hat upublicznił ją 13 maja 2026 roku i wydał poprawki 20 maja, a NVD opublikowała ją 23 maja. Ataki z jej użyciem potwierdziły dopiero wpis do katalogu CISA z 28 października i kampania opisana przez Dream.

Devstock { dla firm }

Co możemy zrobić dla Twojej firmy?

Budujemy strony, sklepy i aplikacje, łączymy systemy z KSeF i księgowością, wdrażamy automatyzacje i agentów AI, a na koniec dbamy o widoczność w Google. Zaczynamy od rozmowy o tym, co dziś zabiera Twojemu zespołowi najwięcej czasu.

strony i sklepyaplikacjeKSeF i integracjeautomatyzacjeagenci AISEO
Zobacz, co robimy dla firm → Software house, który prowadzi ten blog

Podsumowanie

CISA wpisała 28 października lukę Fragnesia w jądrze Linuksa (CVE-2026-46300) na listę luk wykorzystywanych w atakach. Urzędy USA mają czas do 31 października. Według raportu Dream luka razem z PHP2Shell dała roota na 24 zaporach i serwerze zarządzającym bez żadnego logowania. Producenta zapór Dream nie ujawnia, a obecność Claude Code i chińskich modeli u atakującego nie dowodzi, że AI napisała exploit. Poprawki jądra są od maja, w RHEL 8, 9 i 10 od 20 maja. Ubuntu i Debian mają je w wersjach z tabeli. Sprawdź uname -r, zainstaluj aktualizację i zrestartuj serwer. Jeśli masz zaporę albo NAS od dostawcy, zamknij panel zarządzania przed internetem i zapytaj producenta o poprawki obu luk.

Co dalej

Więcej z działu Bezpieczeństwo