Prawo jazdy od 17 lat obowiązuje w Polsce od 3 marca 2026, ale siedemnastolatek z kategorią B do pełnoletności może prowadzić tylko w kraju, a przez pierwsze pół roku, najdłużej do 18. urodzin, także z wymaganym pasażerem obok. Osoby objęte nowymi przepisami muszą dodatkowo przestrzegać zasad okresu próbnego, który kończy się najpóźniej w dniu 20. urodzin. Stan prawny na 21 listopada 2026.
Od kiedy obowiązuje prawo jazdy kategorii B dla 17-latków
Minimalny wiek dla kategorii B wynosi 17 lat od 3 marca 2026, a wcześniej wynosił 18 lat. Zmianę wprowadziła ustawa z 17 października 2025 o zmianie Prawa o ruchu drogowym (Dz.U. 2025 poz. 1676), która nadała nowe brzmienie art. 8 ustawy o kierujących pojazdami. Ustawę ogłoszono 2 grudnia 2025, a ta część weszła w życie po 3 miesiącach.
Niższy wiek dotyczy tylko kategorii B, czyli zwykłego samochodu osobowego. Dla kategorii B+E (samochód z cięższą przyczepą) i C1 ustawa nadal wymaga 18 lat. Dziewiętnastolatkowi nic się nie zmienia, a siedemnastolatek dostaje pełnoprawny dokument z ograniczeniami opisanymi niżej.
Kiedy zacząć kurs i egzamin na prawo jazdy w wieku 17 lat
Kurs na kategorię B można rozpocząć w wieku 16 lat i 9 miesięcy, czyli 3 miesiące przed 17. urodzinami. Do egzaminu w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego (WORD) można przystąpić dwa miesiące później, miesiąc przed urodzinami. Wynika to z art. 21 i art. 50 ustawy o kierujących pojazdami.
Przed kursem potrzebny jest bezpłatny numer profilu kandydata na kierowcę (PKK). Przy kompletnym wniosku urząd wydaje go zwykle od razu, a sprawdzanie danych albo wyjaśnienia mogą to wydłużyć. Kroki wniosku opisaliśmy w poradniku o profilu kandydata na kierowcę.
Osoba niepełnoletnia potrzebuje pisemnej zgody rodzica albo opiekuna dwa razy: na rozpoczęcie szkolenia i na wydanie prawa jazdy. Od września 2026 kandydat składa też oświadczenie, że mieszka w Polsce, najpóźniej w dniu egzaminu albo odbioru dokumentu.
Ograniczenia do 18. urodzin: tylko Polska i pasażer obok
Prawo jazdy kategorii B zdobyte między 17. a 18. urodzinami uprawnia do jazdy wyłącznie na terytorium Polski, aż do pełnoletności. Tak stanowi art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Wyjazd samochodem na wakacje do Czech czy Niemiec, nawet z rodzicem obok, musi więc poczekać do 18. urodzin.
Drugie ograniczenie trwa krócej. Przez 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy, ale nie dłużej niż do 18. urodzin, młody kierowca samochodu musi mieć na przednim siedzeniu pasażera. Ustawa wymaga, żeby pasażer spełniał łącznie cztery warunki:
- ukończył 25 lat;
- ma nieprzerwanie prawo jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat, licząc od dnia jazdy;
- nie ma zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i nie miał go w ostatnich 5 latach;
- nie jest w stanie nietrzeźwości ani po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie.
Wymogów wieku i stażu nie stosuje się do instruktora ani egzaminatora. Obowiązek pasażera dotyczy pojazdu samochodowego innego niż czterokołowiec, więc w praktyce zwykłego samochodu osobowego.
Kto dostanie prawo jazdy na 4 miesiące przed 18. urodzinami, jeździ z pasażerem tylko przez te 4 miesiące. Pełne pół roku z pasażerem przypada temu, kto zdobył dokument najpóźniej w wieku 17 lat i 6 miesięcy.
Okres próbny dla kierowcy, który zaczął w wieku 17 lat
Według nowego art. 91 okres próbny dla kierowcy, który dostał kategorię B przed 18. urodzinami, trwa 3 lata, ale podstawowy okres kończy się najpóźniej w dniu 20. urodzin. Osoba pełnoletnia ma okres próbny 2-letni. Oba warianty liczą się od dnia wydania dokumentu, a przy tymczasowym prawie jazdy od dnia uzyskania uprawnienia (art. 91 ust. 1 i 2).
W praktyce siedemnastolatek kończy podstawowy okres próbny w dniu 20. urodzin, o ile nie zostanie on przedłużony. Pełne 3 lata ma tylko ten, kto dostał uprawnienie w dniu 17. urodzin, a kto zdobył je w wieku 17 lat i 6 miesięcy, będzie w okresie próbnym 2,5 roku.
Zakazy i punkty karne w okresie próbnym
W okresie próbnym obowiązuje całkowity zakaz alkoholu: 0,0 promila we krwi i 0,0 mg w wydychanym powietrzu. Kierowca, który nie ma jeszcze 18 lat, nie może w tym czasie przewozić osób poniżej 18 lat bez pasażera spełniającego warunki z poprzedniej sekcji. Nie wolno mu też zarabiać jako kierowca w transporcie rzeczy, taksówką ani w przewozie okazjonalnym.
Po przekroczeniu 12 punktów w okresie próbnym trzeba ukończyć praktyczne szkolenie z zagrożeń w ruchu drogowym przed upływem 12 miesięcy od naruszenia, które spowodowało przekroczenie. Jeśli prawomocne rozstrzygnięcie zapadnie po upływie 9 miesięcy od naruszenia, termin wynosi 3 miesiące od uprawomocnienia. Jak sprawdzić swoje punkty, opisaliśmy w poradniku o punktach karnych w mObywatelu. Dwa wykroczenia z katalogu w art. 92 ust. 5 skutkują przedłużeniem okresu próbnego o 2 lata, jeśli oba rozstrzygnięcia zapadną w jego trakcie. Jeśli choć jedno zapadnie później, starosta nakłada dwuletni uzupełniający okres próbny. Niezależnie od okresu próbnego od 21 listopada 2026 policja zatrzymuje prawo jazdy na 3 miesiące za wjazd na przejazd kolejowy na czerwonym świetle albo objechanie półzapór.
Kogo obejmują nowe zasady okresu próbnego
Te zasady nie dotyczą każdego, kto ma dziś kategorię B. Rozdział ustawy o okresie próbnym stosuje się dopiero po wdrożeniu systemu w centralnej ewidencji kierowców, a Minister Cyfryzacji wyznaczył ten termin komunikatem z 2 czerwca 2026 na 4 września 2026. Kto dostał kategorię B przed dniem stosowania nowych przepisów, temu ustawa każe stosować brzmienie dotychczasowe (art. 16a ustawy z 17 października 2025). Siedemnastolatek, który zdobył prawo jazdy między marcem a początkiem września 2026, powinien więc potwierdzić swoją sytuację w wydziale komunikacji.
Tymczasowe prawo jazdy w mObywatelu po zdanym egzaminie
Po zdanym egzaminie praktycznym, ale nie wcześniej niż po 17. urodzinach, system generuje tymczasowe elektroniczne prawo jazdy w aplikacji mObywatel, które pozwala jeździć w Polsce do odbioru plastikowego dokumentu, najdłużej przez 30 dni. Podstawą jest art. 5b ustawy o kierujących pojazdami. Serwis mObywatel pisze o nim jako o dokumencie dla tych, którzy w dniu egzaminu mieli ukończone 17 lat.
Siedemnastolatka dotyczy tu jeden szczegół. Egzamin można zdać miesiąc przed 17. urodzinami, ale tymczasowe prawo jazdy powstaje dopiero po osiągnięciu wymaganego wieku. Wtedy 30 dni liczy się od dnia jego wygenerowania. Ograniczenia z art. 8a (tylko Polska, pasażer obok) obowiązują także przy jeździe z dokumentem w telefonie.
Co zmienia się po 18. urodzinach kierowcy
W dniu 18. urodzin znikają oba ograniczenia z art. 8a: można wyjechać samochodem za granicę i jeździć bez pasażera, nawet jeśli od egzaminu nie minęło pół roku. Ograniczenia wygasają z mocy przepisu, który wiąże je z ukończeniem 18 lat.
Okres próbny, jeśli kierowcę obejmują nowe przepisy, trwa jednak dalej: podstawowo do upływu 3 lat, najpóźniej do 20. urodzin, chyba że zostanie przedłużony. Do jego końca obowiązują zakaz alkoholu i zasady o punktach karnych. Zakaz przewożenia niepełnoletnich bez pasażera i zakaz pracy jako kierowca przestają obowiązywać z ukończeniem 18 lat, bo ustawa kieruje je tylko do kierowców poniżej tego wieku.
| Wiek kandydata | Co może | Podstawa |
|---|---|---|
| 16 lat i 9 miesięcy | zacząć kurs kategorii B (za zgodą rodzica) | art. 21 ust. 1 i 2 |
| 16 lat i 11 miesięcy | przystąpić do egzaminu państwowego | art. 50 ust. 1 |
| 17 lat | dostać prawo jazdy kategorii B; jazda tylko w Polsce | art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 8a ust. 1 pkt 1 |
| 17 lat do 18 lat | przez pierwsze 6 miesięcy, najdłużej do 18. urodzin, jazda z pasażerem 25+ ze stażem 5 lat | art. 8a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 |
| 18 lat | jazda za granicą i bez pasażera; okres próbny trwa dalej | art. 8a ust. 1 |
| 20 lat najpóźniej | koniec podstawowego okresu próbnego (przy kat. B od 4.09.2026; możliwe przedłużenie) | art. 91 ust. 1 pkt 2, art. 92 |

Ile kosztuje prawo jazdy dla 17-latka: opłaty urzędowe
Opłaty urzędowe są takie same jak dla dorosłych: numer PKK jest bezpłatny, a za wydanie prawa jazdy płacisz 100 zł według rozporządzenia o opłatach. Opłatę za egzamin w WORD ustala sejmik województwa uchwałą.
Ustawa podaje górne stawki bazowe: 50 zł za część teoretyczną i 200 zł za część praktyczną na kategorię B. Te maksymalne stawki co roku rosną o wskaźnik inflacji (art. 56b), więc aktualną kwotę podaje cennik Twojego WORD. Cenę kursu ustala szkoła jazdy. Opłata za badanie lekarskie kierowcy jest ograniczona ustawowo i nie może przekroczyć 200 zł (art. 79a).
Najczęstsze pytania o prawo jazdy w wieku 17 lat
Czy pasażerem 17-letniego kierowcy może być rodzic?
Tak, jeśli spełnia wszystkie warunki z art. 8a ust. 2: ma co najmniej 25 lat, nieprzerwanie prawo jazdy kategorii B od 5 lat, nie miał zakazu prowadzenia w ostatnich 5 latach i jest trzeźwy. Ustawa nie wymaga pokrewieństwa, więc pasażerem może być też np. starsze rodzeństwo albo znajomy rodziny.
Czy po pół roku 17-latek może jeździć sam?
Tak, po 6 miesiącach od uzyskania prawa jazdy siedemnastolatek może jeździć bez pasażera, ale nadal tylko w Polsce. Jeśli obejmują go nowe zasady okresu próbnego, dopóki nie ma 18 lat, nie może jednak wieźć osób niepełnoletnich, na przykład kolegów z klasy, bez pasażera spełniającego warunki ustawy.
Podsumowanie
Kategorię B można w Polsce zdobyć od 17 lat od 3 marca 2026, ale do pełnoletności młody kierowca jeździ tylko w Polsce. Przez pierwsze pół roku potrzebuje obok pasażera, który ma co najmniej 25 lat i 5 lat prawa jazdy, chyba że wcześniej skończy 18 lat. Jeśli obejmują go nowe zasady okresu próbnego, do 18. urodzin nie może też przewozić niepełnoletnich bez wymaganego pasażera. Kurs zaczyna się za pisemną zgodą rodzica i z numerem PKK. Po zdanym egzaminie można jeździć z tymczasowym prawem jazdy w mObywatelu, ale dopiero po 17. urodzinach. Zasady okresu próbnego zależą od daty uzyskania uprawnień, więc kto dostał prawo jazdy przed 4 września 2026, powinien sprawdzić je w urzędzie.



