Od 21 listopada 2026 kierowca, który objedzie opuszczone półzapory, wjedzie na tory przy czerwonym świetle albo utknie na przejeździe przez korek za torami, zostaje na 3 miesiące bez prawa jazdy, zatrzymanego już przy kontroli, bez czekania na wyrok sądu. Tak stanowi ustawa z 8 października 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 1466), ogłoszona 6 listopada. Ta sama ustawa każe sądom obowiązkowo zakazywać prowadzenia pojazdów sprawcom katastrof w ruchu. Jeśli codziennie przejeżdżasz przez tory, najważniejsza zmiana jest prosta: półzapora w ruchu albo migające czerwone światło oznacza stop, nawet gdy pociągu jeszcze nie widać. Stan na 22 listopada 2026, godz. 14:29, według tekstu ustawy w Dzienniku Ustaw i komunikatu Policji z 14 listopada.
Za co policja zatrzyma prawo jazdy na przejeździe kolejowym
Ustawa dopisuje do art. 135 Prawa o ruchu drogowym cztery zachowania na przejeździe kolejowym, za które policjant zatrzymuje prawo jazdy za pokwitowaniem. To te same zakazy, za które od lat grozi kara z art. 97a kodeksu wykroczeń, ale do tej pory nie kończyły się automatycznie utratą dokumentu. W praktyce chodzi o cztery sytuacje:
- Objeżdżanie opuszczonych zapór albo półzapór. Półzapora zamyka tylko część jezdni, więc obok ramienia zostaje miejsce. Objechanie go oznacza teraz zatrzymanie prawa jazdy.
- Wjazd, gdy zapory dopiero się opuszczają albo jeszcze się nie podniosły. Ramię w ruchu, w dół albo w górę, oznacza zakaz wjazdu. Przepis nie robi wyjątku dla sytuacji, w której pociąg właśnie przejechał.
- Wjazd za sygnalizator przy czerwonym świetle. Liczy się sygnał czerwony, czerwony migający i dwa czerwone światła migające na przemian. Na wielu przejazdach bez zapór to jedyne ostrzeżenie przed pociągiem.
- Wjazd, gdy po drugiej stronie nie ma miejsca na dalszą jazdę. Jeśli za torami stoi korek albo kolejka do świateł, trzeba czekać przed przejazdem. Dotyczy to także podniesionych zapór i zgaszonego sygnalizatora.
Ustawa obejmuje też kierowców z prawem jazdy wydanym za granicą: identyczne punkty trafiły do art. 135a, który dotyczy zagranicznych dokumentów.
Jak działa zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące
Zatrzymanie prawa jazdy to czasowe zawieszenie uprawnień, a nie ich odebranie: po 3 miesiącach dokument wraca bez egzaminu i bez wniosku. Procedura wygląda tak samo jak przy przekroczeniu prędkości o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym.
Policjant wprowadza informację o zatrzymaniu do centralnej ewidencji kierowców i wydaje pokwitowanie. Według art. 135 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym pokwitowanie pozwala kierować jeszcze przez 24 godziny od chwili zatrzymania, czyli zwykle wystarczy, żeby dojechać do domu. Starosta ma 21 dni na decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące, a decyzja jest wykonalna od razu (art. 102 ustawy o kierujących pojazdami). Trzy miesiące liczą się od dnia zatrzymania, a po ich upływie zwrot odnotowuje automatycznie system centralnej ewidencji kierowców.
Jeden szczegół łatwo przeoczyć. Art. 135 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym przewiduje wyjątek dla kierowcy, który łamie przepis, żeby uchylić bezpośrednie niebezpieczeństwo, na przykład wiezie kogoś w stanie zagrożenia życia. Po nowelizacji wyjątek dotyczy przekroczenia prędkości, przewożenia zbyt wielu osób oraz celowego poślizgu kół lub oderwania koła od nawierzchni. Nowych naruszeń na przejazdach kolejowych nie obejmuje.
Co grozi za jazdę bez prawa jazdy po jego zatrzymaniu
Kto po upływie 24 godzin z pokwitowania, a przed zwrotem prawa jazdy, prowadzi samochód, motocykl albo inny pojazd silnikowy, traci uprawnienia na 5 lat. Tak stanowi art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, który każe staroście cofnąć uprawnienia za kierowanie pojazdem silnikowym pomimo zatrzymania prawa jazdy. Ustawa z 8 października dopisała do tej listy wszystkie cztery sytuacje na przejazdach.
Cofnięcie to znacznie poważniejsza sprawa niż zatrzymanie. Po 5 latach uprawnienia nie wracają automatycznie: według art. 104 tej samej ustawy trzeba ponownie spełnić wszystkie wymagania stawiane osobie, która pierwszy raz ubiega się o prawo jazdy. W czasie zawieszenia przepisy traktują kierowcę jak osobę bez uprawnień do kierowania (art. 104a ust. 5), więc jazda “tylko do sklepu” kończy się tak samo jak każda inna.
Mandat za przejazd kolejowy i sprawa w sądzie
Zatrzymanie prawa jazdy dochodzi do kary za wykroczenie, a nie ją zastępuje. Art. 97a kodeksu wykroczeń przewiduje za te zachowania areszt, ograniczenie wolności albo grzywnę nie niższą niż 2000 zł. Wysokość mandatu i liczbę punktów karnych określają osobne rozporządzenia, których tu nie przytaczamy. Aktualne punkty na swoim koncie sprawdzisz w usłudze opisanej w naszym poradniku o tym, jak sprawdzić punkty karne.
Ustawa zmienia też kodeks karny. Gdy zachowanie kierowcy sprowadzi katastrofę w ruchu lądowym (art. 173), sąd musi orzec zakaz prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata. Przy sprowadzeniu bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy (art. 174) zakaz też jest obowiązkowy, a jego długość wyznaczają ogólne granice kodeksu, od roku do 15 lat (art. 43 § 1). Wcześniej sąd musiał orzec taki zakaz między innymi wtedy, gdy sprawca był nietrzeźwy, działał pod wpływem środka odurzającego, zbiegł z miejsca zdarzenia albo pił alkohol po zdarzeniu, a przed badaniem.
Osobne ryzyko dotyczy świeżo upieczonych kierowców. Wykroczenie z art. 97a liczy się do trzech wykroczeń w okresie próbnym, po których starosta cofa uprawnienia (art. 103 ust. 1 pkt 3). Szczegóły okresu próbnego opisaliśmy przy prawie jazdy od 17 lat.
Ile wypadków jest na przejazdach kolejowych
Według Policji w 2025 roku na przejazdach kolejowych zginęło 27 osób, o cztery więcej niż rok wcześniej. Wypadków było 51, a w 2024 roku 39.
Od stycznia do końca października 2026 roku na przejazdach doszło do 42 wypadków. Zginęło w nich 19 osób, a 49 zostało rannych.
Policja wymienia cztery najczęstsze przyczyny tych wypadków: ignorowanie znaku STOP, wjeżdżanie pod zamykające się rogatki, omijanie półrogatek i wjeżdżanie na tory bez możliwości natychmiastowego zjazdu. Trzy z nich ustawodawca przeniósł wprost do nowego katalogu zatrzymań. Ignorowanie znaku STOP nie trafiło do nowych przepisów, więc za nie prawo jazdy nadal nie jest zatrzymywane z automatu.
Jak sprawdzić, czy prawo jazdy jest zatrzymane
Status dokumentu pokazuje bezpłatna usługa Sprawdź uprawnienia kierowcy na gov.pl. Potrzebne są imię, nazwisko oraz seria i numer blankietu prawa jazdy, a wynik pokazuje między innymi, czy dokument jest zatrzymany. Usługa pokazuje stan ewidencji z poprzedniego dnia, więc zatrzymanie z dzisiejszej kontroli może jeszcze nie być widoczne. Punkty karne sprawdzisz po zalogowaniu profilem zaufanym albo w komisariacie policji.
Zdjęcie przejazdu w Strabli na górze tekstu: ElectroTiel, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0.
Podsumowanie
Od 21 listopada 2026 nie wolno objeżdżać opuszczonych zapór ani półzapór, wjeżdżać, gdy ramiona się opuszczają lub podnoszą, wjeżdżać przy czerwonym świetle sygnalizatora ani wtedy, gdy za torami brakuje miejsca. Za każde z tych naruszeń policja zatrzymuje prawo jazdy, a starosta wydaje decyzję na trzy miesiące. Po upływie doby z pokwitowania dalsza jazda pojazdem silnikowym oznacza cofnięcie uprawnień na pięć lat i zdobywanie ich od nowa. Niezależnie od tego grozi kara za wykroczenie, a przy katastrofie lub jej bezpośrednim niebezpieczeństwie sąd musi zakazać prowadzenia pojazdów. Przed torami najbezpieczniej przyjąć zasadę, że ruch zapory, migające czerwone światło albo korek za przejazdem oznaczają postój.



