Odbiór dowodu osobistego w innej gminie, dowód ważny 15 lat dla osób po 70. roku życia i przywrócenie ważności omyłkowo unieważnionego dowodu nie mają dziś żadnej daty startu, choć w wielu publikacjach pojawia się 1 grudnia 2026 roku. Wszystkie trzy zmiany są w projekcie ustawy MSWiA (numer w wykazie prac rządu: UD329), który na 9 października jest na etapie uzgodnień. Nie przyjęła go Rada Ministrów i nie trafił do Sejmu. Nawet w samym projekcie te trzy przepisy mają wejść w życie dniem, który minister wskaże w komunikacie w Monitorze Polskim. Sejm 8 października uchwalił inną, wąską ustawę. Według uchwalonego tekstu od 12 stycznia 2027 roku ubezpieczyciele na życie będą mogli odpłatnie pobierać z rejestru PESEL serię i numer nowego dowodu klienta.
Co zmienia projekt MSWiA w dowodach osobistych
Projekt “o zmianie ustaw w celu optymalizacji niektórych procesów w zakresie spraw obywatelskich” zmienia ustawę o dowodach osobistych w kilkudziesięciu punktach. Większość to porządki proceduralne dla urzędów. Dla zwykłego posiadacza dowodu liczą się trzy zmiany. Wszystkie opisujemy według najnowszej wersji projektu z 30 czerwca 2026 roku, opublikowanej na karcie projektu w Rządowym Centrum Legislacji.
Na grafice wyróżniającej: dowód osobisty wzoru z 2021 roku, odtworzony przez generator obrazu na podstawie oficjalnego wzoru z danymi Jana Kowalskiego. Wzór: gov.pl, Wikimedia Commons, domena publiczna.
Odbiór dowodu osobistego w innej gminie
Projekt pozwala wybrać przy składaniu wniosku inny urząd gminy, w którym odbierzesz gotowy dowód. Złożysz więc wniosek na przykład w Krakowie, gdzie studiujesz, a dowód odbierzesz w urzędzie w rodzinnej miejscowości. Projekt przewiduje ten wybór przy składaniu wniosku, a nie w dniu odbioru. Wystawcą dowodu zostaje urząd, który przyjął wniosek.
Potwierdzenie złożenia wniosku ma zawierać nazwę urzędu odbioru i przewidywaną datę odbioru. Domyślnie potwierdzenie przyjdzie na adres do e-Doręczeń, a papierowe dostaniesz na życzenie.
Dowód osobisty na 15 lat dla osób po 70. roku życia
Nowy art. 7 ust. 4 ustawy brzmi: “Dowód osobisty wydany osobie, która ukończyła 70. rok życia, jest ważny przez okres 15 lat od daty jego wydania”. Dziś dowód dorosłego jest ważny 10 lat. Liczy się wiek w dniu wydania dowodu. W projekcie nie ma przepisu przejściowego, który przedłużałby ważność dowodów już wydanych.
Jest jedno ograniczenie. Część elektroniczna dowodu, czyli certyfikaty do logowania i podpisu osobistego, będzie działać tylko 10 lat. MSWiA w uzasadnieniu tłumaczy to normami ICAO i wymaganiami dla urządzeń do podpisu kwalifikowanego. Po 10 latach taki dowód nadal potwierdzi tożsamość, ale e-dowodem się nim nie zalogujesz.
Przywrócenie ważności omyłkowo unieważnionego dowodu
Dziś dowodu unieważnionego przez pomyłkę urzędnika nie da się “odwiesić”. Trzeba złożyć wniosek o nowy. Projekt dodaje art. 50a, który pozwala przywrócić ważność, ale w wąskim zakresie. Dotyczy wyłącznie dowodów bez warstwy elektronicznej, czyli wydanych przed 4 marca 2019 roku, które nie zostały fizycznie anulowane. Przywrócenia nie będzie, jeśli od unieważnienia minęło ponad 30 dni albo jeśli zdążyłeś złożyć wniosek o nowy dowód.
Ważność przywraca minister cyfryzacji na wniosek gminy. Dowód uznaje się wtedy za ważny przez cały okres, w którym był unieważniony. E-dowodów to nie obejmie, bo unieważnionych certyfikatów nie da się technicznie przywrócić.
Od kiedy zmiany w dowodach osobistych? Skąd data 1 grudnia
Data 1 grudnia 2026 roku pochodzi z art. 7 projektu. Ten przepis mówi, że ustawa wchodzi w życie 1 grudnia “z wyjątkiem” sześciu grup przepisów. W tych wyjątkach są wszystkie trzy zmiany opisane wyżej: odbiór w innej gminie (grupa trzecia), przywrócenie ważności (grupa piąta) i 15 lat dla seniorów (grupa szósta).
Wyjątki wejdą w życie dniem z komunikatu, o którym mówi art. 6. Minister spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem cyfryzacji ogłosi w Monitorze Polskim dzień wdrożenia rozwiązań technicznych. Komunikat musi się ukazać co najmniej 14 dni przed tym dniem. MSWiA pisze w uzasadnieniu, że termin to “co do zasady” 1 grudnia, z zastrzeżeniem komunikatu dla rozwiązań technicznych.
Na podstawie takich komunikatów weszły już w życie na przykład wniosek o dowód przez internet (29 grudnia 2023 roku) i wniosek w aplikacji mObywatel (1 lipca 2025 roku).
Druga sprawa to etap prac. Na karcie UD329 w RCL ostatni ruch w uzgodnieniach to 14 lipca 2026 roku. Pola od komitetów Rady Ministrów po skierowanie do Sejmu są puste, a w Sejmie nie ma rządowego projektu o tej treści. Daty i brzmienie przepisów mogą się jeszcze zmienić, w obie strony.
Co uchwalił Sejm 8 października: dane nowego dowodu dla ubezpieczycieli
Sejm uchwalił 8 października nowelizację ustawy o ewidencji ludności (druki 2996 i 3112). Za głosowało 414 posłów, przeciw 20, a 2 wstrzymało się od głosu. Ta ustawa nie zmienia niczego w samym dowodzie ani w tym, jak go wyrabiasz.
Chodzi o nowy art. 49a. Po wymianie dowodu rejestr PESEL odpłatnie udostępnia serię, numer i datę ważności nowego dokumentu instytucjom, w których masz umowę. Od 30 czerwca 2026 roku mogą z tego korzystać banki, SKOK-i, firmy inwestycyjne i TFI. Nowelizacja dopisuje do listy zakłady ubezpieczeń prowadzące ubezpieczenia na życie. Dla wszystkich tych instytucji to uprawnienie, a nie obowiązek, więc po wymianie dowodu warto zapytać w swoim banku, czy z niego korzysta.
Rząd w uzasadnieniu pisze, że dziś klient po wymianie dowodu musi sam zgłaszać nowe dane ubezpieczycielowi, a firmy wysyłają w tej sprawie listy i agentów. Według uzasadnienia dotyczy to rocznie kilku milionów klientów. Według tekstu uchwalonego przez Sejm przepisy mają wejść w życie 12 stycznia 2027 roku. Senat przyjął ją 6 listopada z poprawką, 89 głosami za, bez głosów przeciw (głosowanie Senatu), więc ustawa wraca do Sejmu, a potem trafi do prezydenta. Data może się jeszcze zmienić (stan na 6 listopada 2026, godz. 16:50).
Projekt i ustawa obok siebie
| Zmiana | Dokument | Etap na 9.10.2026 | Od kiedy |
|---|---|---|---|
| Odbiór dowodu w innej gminie | projekt MSWiA UD329, art. 30 ust. 1 | uzgodnienia w rządzie | dzień z komunikatu w Monitorze Polskim |
| Dowód na 15 lat dla osób po 70. roku życia | UD329, art. 7 ust. 4 | uzgodnienia w rządzie | dzień z komunikatu |
| Przywrócenie ważności dowodu bez chipa (do 30 dni) | UD329, art. 50a | uzgodnienia w rządzie | dzień z komunikatu |
| Przepisy UD329 spoza wyjątków z art. 7 | UD329 | uzgodnienia w rządzie | 1 grudnia 2026 według projektu |
| Ubezpieczyciele na życie uzyskują dostęp do danych nowego dowodu w PESEL | druki 2996 i 3112 | Senat 6.11 przyjął z poprawką, wraca do Sejmu | 12 stycznia 2027 według tekstu z Sejmu |
Wymiana dowodu osobistego: kiedy trzeba to zrobić
Wniosek o nowy dowód składasz co najmniej 30 dni przed końcem ważności starego. Tak mówi art. 46 ustawy o dowodach osobistych. Dowód osoby, która ukończyła 12 lat, jest dziś ważny 10 lat, a dziecka poniżej 12 lat 5 lat. Jeśli od osoby po 12. roku życia chwilowo nie da się fizycznie pobrać odcisków palców, na przykład przez uraz dłoni, dowód będzie ważny 12 miesięcy.
Wymiana jest potrzebna od razu, gdy zmienią się dane w dowodzie, na przykład nazwisko po ślubie. To samo dotyczy zmiany wyglądu, przez którą trudno cię rozpoznać, oraz zgubienia albo zniszczenia dowodu. Według opisu usługi na gov.pl dowód z nieaktualnymi danymi zostanie unieważniony po 120 dniach od zarejestrowania zmiany w rejestrze PESEL.
Dowodu nie wymieniasz, gdy zmienia się tylko adres zameldowania, nazwa urzędu, który go wydał, albo nazwa miejsca urodzenia. Jeśli dowód zginął, najpierw zgłoś utratę. Różnicę między takim zgłoszeniem a zastrzeżeniem w banku opisaliśmy w tekście o tym, czym zastrzeżenie dowodu różni się od unieważnienia.
Wniosek o dowód osobisty online i w urzędzie
Wniosek o dowód złożysz już dziś w dowolnym urzędzie gminy w Polsce, niezależnie od zameldowania. Gwarantuje to art. 24 ust. 2 ustawy. Projekt MSWiA dokłada tylko możliwość odbioru w innej gminie. Dowód wydaje się bezpłatnie, wymiana po utracie ważności również nic nie kosztuje.
Wniosek możesz też złożyć przez internet na gov.pl albo w aplikacji mObywatel. Online składa się go tak:
- Zaloguj się profilem zaufanym, e-dowodem albo podpisem kwalifikowanym.
- Wybierz powód wniosku i urząd, w którym dokończysz sprawę.
- Dołącz zdjęcie 35 × 45 mm w rozdzielczości co najmniej 492 × 633 piksele, do 2,5 MB. Takie zdjęcie zrobisz też sam, co opisujemy w poradniku o tym, jak zrobić zdjęcie do dowodu telefonem.
- Sprawdź dane na podglądzie dowodu i podpisz wniosek elektronicznie.
- W ciągu 30 dni idź do wybranego urzędu złożyć odciski palców i wzór podpisu. Bez tej wizyty wniosek pozostanie bez rozpoznania.
Urząd ma 30 dni na wydanie dowodu. Przy wniosku internetowym termin liczy się od wizyty, na której pobrano odciski palców. W szczególnych przypadkach urząd może go przedłużyć i musi cię o tym zawiadomić. To, czy dowód jest gotowy, sprawdzisz w usłudze na gov.pl.
Odbiór dowodu osobistego: zasady na dziś
Dziś dowód odbierasz osobiście w tym samym urzędzie, w którym złożyłeś wniosek (art. 30 ust. 1). Weź ze sobą dotychczasowy dowód albo ważny paszport. Przy odbiorze e-dowodu możesz ustalić czterocyfrowy PIN do logowania i, jeśli zaznaczyłeś to we wniosku, sześciocyfrowy PIN do podpisu osobistego. Możesz to też zrobić później w dowolnym urzędzie gminy.
Pełnomocnik odbierze dowód w dwóch sytuacjach. Pierwsza: urzędnik przyjął wniosek w miejscu twojego pobytu z powodu choroby, niepełnosprawności albo innej przeszkody nie do pokonania. Druga: taka przeszkoda pojawiła się dopiero po złożeniu wniosku w urzędzie. Wyjazd za granicę nie jest taką przeszkodą, a w konsulacie dowodu nie odbierzesz. Jeśli chcesz przyjść później niż pół roku od wydania dowodu, gov.pl radzi wcześniej umówić termin z urzędem.
Najczęstsze pytania
Czy można wyrobić dowód osobisty w innym mieście?
Tak, wniosek złożysz w dowolnym urzędzie gminy w Polsce, bez względu na adres zameldowania. Według obecnych przepisów gotowy dowód odbierasz jednak w tym samym urzędzie. Odbiór w innej gminie przewiduje projekt MSWiA, który nie ma jeszcze daty wejścia w życie.
Czy dowód wydany seniorowi przed zmianą przepisów wydłuży się do 15 lat?
Według projektu nie. Przepis mówi o dowodzie “wydanym osobie, która ukończyła 70. rok życia”, a projekt nie zawiera przepisu przejściowego dla dokumentów już wydanych. Dowód wydany przed wejściem zmiany w życie zachowa dotychczasowy termin ważności.
Podsumowanie
Na 9 października 2026 roku jedyna nowa ustawa związana z dowodami, którą przyjął Sejm, dotyczy ubezpieczycieli na życie i danych z rejestru PESEL. Ma obowiązywać od 12 stycznia 2027 roku, jeśli data nie zmieni się w dalszym procesie legislacyjnym. Odbiór dowodu w innej gminie, 15-letni dowód dla osób po 70. roku życia i przywracanie ważności omyłkowo unieważnionego dowodu są w projekcie MSWiA UD329. Projekt czeka na uzgodnienia w rządzie, a te trzy zmiany wejdą w życie dopiero w dniu ogłoszonym w Monitorze Polskim, co najmniej dwa tygodnie wcześniej. Jeśli twój dowód traci ważność w najbliższych miesiącach, nie czekaj na nowe przepisy. Złóż wniosek co najmniej 30 dni przed końcem ważności, w dowolnym urzędzie albo przez internet, i odbierz dowód tam, gdzie go złożyłeś.



