OpenAI proponuje 5 procent rządowi USA. 42 mld dolarów za spokój w Waszyngtonie

Sam Altman zaproponował Białemu Domowi ruch bez oczywistego precedensu wśród największych prywatnych firm AI. Chodzi o oddanie kawałka samego siebie. OpenAI ma dać rządowi USA 5 procent udziałów w firmie. Ich wartość przy obecnej wycenie 852 mld dolarów sięga 42,6 mld dolarów. Rozmowy toczą się bezpośrednio z Trumpem, sekretarzem handlu Howardem Lutnickiem i sekretarzem skarbu Scottem Bessentem. Do tego Altman podnosi ten sam pomysł dla Anthropic, Google i Mety, chociaż nie wiadomo jeszcze, czy któraś z tych firm się zgodzi. Nieoficjalny powód jest jednak łatwo czytelny. To próba poprawy relacji z Waszyngtonem po ponad rocznym okresie ostrych tarć wokół restrukturyzacji firmy, którą OpenAI domykało jeszcze w październiku 2025. Cała propozycja mieści się w jednym zdaniu. Wszystko poniżej to lektura, dlaczego Altman zdecydował się je wypowiedzieć akurat teraz.

Co dokładnie OpenAI chce dać, a co dostaje w zamian

Propozycja dotyczy 5 procent udziałów w tej samej strukturze kapitałowej, w której firma zamknęła w marcu 2026 rekordową rundę na wycenie 852 mld dolarów. Dlatego kwota, o której mówi Waszyngton, to około 42,6 mld dolarów. Nie chodzi jednak wyłącznie o gest finansowy. Altman pakuje w tę samą propozycję szerszą wizję. Rząd USA miałby dostać po 5 procent w każdym z liderów sektora AI, co w praktyce oznaczałoby uczestnictwo państwa w upside największej gospodarczej transformacji dekady. Formalnie rzecz biorąc, ma to być rozliczenie z podatnikami za publiczne pieniądze wpompowane w infrastrukturę energetyczną i chipową, na której firmy AI budują swoje modele.

Interes drugiej strony jest natomiast prostszy. OpenAI może liczyć na poprawę relacji z administracją i zmniejszenie presji politycznej wokół firmy. Ta presja narastała między innymi w czasie restrukturyzacji z organizacji non-profit w spółkę OpenAI Group Public Benefit Corporation, którą firma domknęła w październiku 2025 po rozmowach z prokuratorami generalnymi Kalifornii i Delaware. Dodatkowo Altman próbuje zabezpieczyć zaplecze polityczne przed kolejnymi ruchami administracji, które w ostatnich miesiącach spadły na Anthropic w postaci restrykcji eksportowych na modele Claude Fable 5 i Mythos 5. Bez politycznego partnerstwa w Waszyngtonie ten sam scenariusz może dopaść też OpenAI.

Dlaczego właśnie teraz – polityczny kontekst propozycji

Sygnał, który idzie od strony Altmana, ma podwójną warstwę. Publicznie chodzi o wspólny udział amerykańskiego społeczeństwa w wartości, którą buduje AI. Prezes OpenAI od kilku miesięcy powtarza w wywiadach, że skoro sztuczna inteligencja generuje bogactwo w skali dotąd nieznanej, obywatele powinni mieć w tym bogactwie prawną i finansową stopę. Ta narracja pasuje do retoryki rządu, który od stycznia 2025 pod kierownictwem Trumpa naciska na wielkie firmy technologiczne o konkretne zobowiązania inwestycyjne i wpływowe udziały strategiczne. Poza tym słychać w niej odbicie starszej debaty o fundusze suwerenne, które nordyckie kraje prowadzą od dekad. Do tego dochodzi jednak druga warstwa. Ta chłodniejsza, biznesowa.

OpenAI ma dziś w Waszyngtonie problem, który ciężko rozwiązać zwykłym lobbingiem. Sama restrukturyzacja firmy z non-profit w podmiot komercyjny formalnie została domknięta jesienią 2025, jednak polityczne konsekwencje modelu z OpenAI Group PBC ciągną się dalej. Zainteresowanie władz, prokuratur stanowych i regulatorów finansowych stopniowo rosło. Poza tym w administracji Trumpa pojawiają się głosy, że państwo powinno mieć realny wpływ na decyzje strategiczne firm klasy OpenAI. Chodzi między innymi o wybór rynków eksportowych modeli, warunki współpracy z chińskimi partnerami i strukturę bezpieczeństwa. Dlatego propozycja 5 procent nie tylko amortyzuje polityczny nacisk. Zamienia go w formalne, spisane w umowie kapitałowej partnerstwo.

Anthropic, Google i Meta – czy pójdą tą samą drogą

Rozszerzenie propozycji na trzy pozostałe firmy AI jest w tej rozmowie kluczowe. Sam OpenAI nie chce być jedynym, który oddał kapitał. Dlatego pomysł ubrany jest w narrację branżową, w której 5 procent w każdym z liderów AI staje się nowym standardem relacji z Waszyngtonem. Anthropic, po niedawnym sporze z administracją Trumpa, ma jednak z takim pomysłem realny problem. Firma zbudowała swoją tożsamość na dystansie do polityki i tworzy modele wprost dla klientów rządowych bez rezygnacji z niezależności. Sprzedanie udziałów byłoby dla Dario Amodei koszmarem komunikacyjnym.

Google i Meta grają w innej lidze. Obie są notowane na giełdzie, obie mają rozproszony akcjonariat i obie od lat mają otwarte linie do administracji USA. Publiczna propozycja przekazania 5 procent państwu byłaby dla nich raczej papierową operacją niż realnym wstrząsem. Jednocześnie zarządy tych firm mają swoich akcjonariuszy, którzy mogą zaskarżyć takie ruchy jako niszczące wartość dla udziałowców. Dlatego znacznie bardziej prawdopodobny wariant to układ punktowy. W nim OpenAI liczy na poprawę relacji z administracją i łagodniejszy klimat regulacyjny wokół firmy, a reszta rynku obserwuje, czy taka wymiana faktycznie zadziała, zanim sama się na nią zdecyduje.

Co ta rozmowa zmienia dla europejskich i polskich firm AI

Dla polskiej sceny technologicznej najciekawsza jest inna warstwa. Chodzi bowiem o precedens. Do tej pory kapitał państwowy w firmach AI w Europie kojarzył się z francuskim wsparciem dla Mistral AI, niemieckimi kontraktami dla Aleph Alpha i pojedynczymi inwestycjami funduszy suwerennych. Trudno jednak wskazać porównywalny przykład zorganizowanego, procentowego udziału państwa w prywatnej firmie AI jako modelu relacji sektor publiczny-prywatny. Waszyngton ma się teraz zdecydować, czy taki model wprowadzi jako standard. Jeśli tak, Bruksela dostanie kolejny argument w dyskusji o europejskiej suwerenności technologicznej.

Polskie firmy pracujące na modelach OpenAI powinny natomiast zwrócić uwagę na coś praktyczniejszego. Jeżeli państwo amerykańskie rzeczywiście wejdzie do OpenAI z 5 procent, wraz z nim pojawia się nowy aktor przy stole strategicznym. Ma on jednak inne priorytety niż inwestorzy komercyjni. Warto założyć, że lista rynków, na których OpenAI może swobodnie sprzedawać najmocniejsze modele, będzie się zawężać. Przypomnijmy sobie, co zdarzyło się z Fable 5 i Mythos 5 w Anthropic. Kontrola eksportu zadziałała szybko i w skali globalnej. Dlatego dla działów prawnych polskich firm ta rozmowa jest sygnałem, żeby zawczasu założyć taki sam scenariusz dla najmocniejszych modeli OpenAI. Więcej o strukturze samej firmy opisuje jej strona korporacyjna.

Pierwsza Misja AI · Kodożercy

AI zmienia rynek pracy. Zacznij rozumieć o co chodzi.

Kurs Pierwsza Misja AI to najkrótszy kurs po którym naprawdę rozumiesz AI – i możesz to pokazać certyfikatem. Sci-fi fabuła i gamifikacja sprawiają że nie nudzisz się ani minuty.

Dołącz do kursantów →

Podsumowanie

Propozycja Altmana zmienia relację największej firmy AI świata z jej macierzystym rządem. Jednorazowo, na papierze i w skali nietypowej dla sektora AI. Jeśli układ dopnie, państwo staje się jednym z akcjonariuszy globalnej infrastruktury inteligencji, a nie tylko regulatorem. Dla Anthropic to test tożsamości. Dla Google i Mety egzamin z księgowego kompromisu. A dla Brukseli okazja, żeby wreszcie ubrać w twarde liczby swoje długie rozmowy o europejskiej suwerenności AI. Odpowiedź, którą zobaczymy w kolejnych tygodniach, powie nam więcej niż roczne wyniki finansowe. Powie nam, czy sztuczna inteligencja pozostaje amerykańskim towarem eksportowym, czy staje się amerykańskim majątkiem państwowym. To druga historia i wygląda dziś dużo bardziej prawdopodobnie.

Mateusz Wojdalski

Specjalista SEO i content marketingu w Devstock. Zajmuję się strategią treści, automatyzacją procesów marketingowych i wdrożeniami AI w codziennej pracy. Badam nowe narzędzia, adaptuję je do realnych zadań i piszę o tym, co faktycznie działa.