Kodożercy: Twój partner w cyfrowym świecie: AI, automatyzacje i bezpieczeństwo w sieci w jednej subskrypcji Zacznij 7 dni za darmo
Kursy

CSS Flexbox: właściwości, przykłady i display flex

CSS Flexbox krok po kroku: display flex, właściwości kontenera i elementów w tabelach, centrowanie diva, gotowe układy i porównanie z Grid.

CSS Flexbox - monitor na jasnym biurku, po lewej edytor kodu z arkuszem stylów, po prawej podgląd strony w przeglądarce z kolorowymi blokami ułożonymi w rząd i zawiniętymi do drugiego rzędu
Spis treści
  1. Czym jest CSS Flexbox i do czego służy
  2. Jak włączyć flexbox: display flex i inline-flex
  3. Właściwości kontenera flex: ściąga w tabeli
  4. Właściwości elementów flex: flex-grow, flex-shrink, flex-basis
  5. Odstępy między elementami: właściwość gap
  6. Jak wyśrodkować div flexboxem
  7. Typowe układy z flexboxem: gotowy kod
  8. Flexbox czy Grid: kiedy który wybrać
  9. Najczęstsze błędy z flexboxem i jak je naprawić
  10. Jak ćwiczyć flexbox: Flexbox Froggy i własne projekty
  11. Najczęstsze pytania o CSS Flexbox
  12. Podsumowanie

CSS Flexbox to moduł układu w CSS, który rozmieszcza elementy strony wzdłuż jednej osi, w rzędzie albo w kolumnie, i sam rozdziela między nie wolne miejsce. Włączasz go jedną linijką display: flex, a potem kilkoma właściwościami decydujesz o kierunku, wyrównaniu, odstępach i zawijaniu. Dzięki temu menu, rząd kart czy wyśrodkowany przycisk układasz w kilku regułach, bez floatów i bez liczenia pikseli. W tym poradniku zbieramy wszystkie właściwości kontenera i elementów w dwóch tabelach. Pokazujemy też gotowy kod czterech typowych układów, porównanie z CSS Grid i błędy, przez które flexbox “nie działa”. Wartości i definicje sprawdziliśmy w dokumentacji MDN i w specyfikacji W3C.

Czym jest CSS Flexbox i do czego służy

Pełna nazwa to CSS Flexible Box Layout Module, czyli moduł elastycznego układu pudełek. Opisuje go specyfikacja W3C, a wszystkie współczesne przeglądarki obsługują go od lat.

Flexbox jest układem jednowymiarowym. Pracuje w jednym kierunku naraz: albo w rzędzie, albo w kolumnie. Tym różni się od CSS Grid, który kontroluje wiersze i kolumny jednocześnie.

Cały mechanizm opiera się na dwóch rolach:

  • Kontener flex to element, któremu ustawiasz display: flex.
  • Elementy flex to jego bezpośrednie dzieci. Wnuki zostają zwykłymi elementami, dopóki ich rodzic też nie stanie się kontenerem.

Drugie pojęcie, bez którego trudno zrozumieć resztę, to osie. Oś główna biegnie w kierunku, w którym układają się elementy. Przy domyślnym flex-direction: row jest pozioma. Oś poprzeczna jest do niej prostopadła. Gdy zmienisz kierunek na kolumnę, osie zamieniają się miejscami, a razem z nimi zmienia się działanie justify-content i align-items. To najczęstsze źródło nieporozumień, więc wrócimy do niego w sekcji o błędach.

Diagram przedstawiający strukturę kontenera flex i elementów flex

Jeśli dopiero zaczynasz z arkuszami stylów, najpierw przeczytaj nasz przewodnik CSS: co to jest i jak działa. Flexbox zakłada, że wiesz już, czym jest reguła, właściwość i selektor.

Jak włączyć flexbox: display flex i inline-flex

Kontener tworzysz jedną deklaracją. Wszystkie bezpośrednie dzieci od razu stają się elementami flex i ustawiają się obok siebie.

<div class="kontener">
  <div>Pierwszy</div>
  <div>Drugi</div>
  <div>Trzeci</div>
</div>
.kontener {
  display: flex;
}

Już ta jedna linijka daje kilka efektów. Elementy stają w rzędzie od początku osi, czyli od lewej przy tekście czytanym od lewej. Rozciągają się na wysokość najwyższego z nich. Gdy brakuje miejsca, kurczą się i zostają w jednej linii. Wszystko to wynika z wartości domyślnych, które zebraliśmy w tabelach niżej.

Druga wartość, display: inline-flex, działa tak samo wewnątrz kontenera. Różnica dotyczy samego kontenera: zachowuje się jak element liniowy, więc stoi w wierszu tekstu i zajmuje tylko tyle szerokości, ile potrzebuje. Przydaje się przy przyciskach z ikoną i etykietą.

Do selekcji elementów, którym nadajesz właściwości flex, przyda się dobra znajomość selektorów CSS, zwłaszcza selektorów dzieci.

Właściwości kontenera flex: ściąga w tabeli

Te właściwości ustawiasz na rodzicu. Decydują o tym, jak wszystkie elementy razem układają się w środku.

WłaściwośćZa co odpowiadaWartościDomyślnie
flex-directionkierunek osi głównejrow, row-reverse, column, column-reverserow
flex-wrapczy elementy zawijają się do nowej liniinowrap, wrap, wrap-reversenowrap
flex-flowskrót dla flex-direction i flex-wrapnp. row wraprow nowrap
justify-contentrozmieszczenie wzdłuż osi głównejflex-start, flex-end, center, space-between, space-around, space-evenlynormal (elementy przy początku osi)
align-itemswyrównanie wzdłuż osi poprzecznejstretch, flex-start, flex-end, center, baselinenormal (w kontenerze flex działa jak stretch)
align-contentrozmieszczenie całych linii w kontenerze z zawijaniemflex-start, flex-end, center, space-between, space-around, space-evenly, stretchnormal (działa jak stretch)
gap, row-gap, column-gapodstępy między elementamidługość, np. 16px, 1remnormal (brak odstępu)

flex-direction i flex-wrap: kierunek i zawijanie

flex-direction: column ustawia elementy jeden pod drugim. Wersje -reverse odwracają kolejność wizualną, ale kod HTML zostaje bez zmian.

flex-wrap: wrap pozwala elementom przejść do kolejnej linii, gdy nie mieszczą się w kontenerze. Bez tego flexbox kurczy elementy, a gdy dalej nie może, wypycha je poza kontener. Prawie każdy układ kart potrzebuje wrap.

.kontener {
  display: flex;
  flex-flow: row wrap; /* to samo co flex-direction: row + flex-wrap: wrap */
}

justify-content: rozmieszczenie na osi głównej

justify-content rozdziela wolne miejsce w kierunku osi głównej. Przy rzędzie to poziom, przy kolumnie pion. Trzy wartości z przedrostkiem space- są najczęściej mylone:

  • space-between: pierwszy element przy początku, ostatni przy końcu, równe odstępy pomiędzy.
  • space-around: równe odstępy między elementami, a przy krawędziach połowa takiego odstępu.
  • space-evenly: wszystkie odstępy równe, także te przy krawędziach.

align-items i align-content: oś poprzeczna

align-items wyrównuje każdy element w jego linii. Domyślne rozciąganie sprawia, że karty w rzędzie mają równą wysokość. Gdy ustawisz center, elementy przyjmą własną wysokość i staną na środku.

align-content rozkłada wolne miejsce między całymi liniami na osi poprzecznej. Przy flex-wrap: nowrap nic nie zmienia, bo kontener jest jednoliniowy. Przy wrap efekt zobaczysz dopiero wtedy, gdy kontener ma wolne miejsce na osi poprzecznej, na przykład dzięki ustawionej wysokości. To typowa pułapka.

Właściwości elementów flex: flex-grow, flex-shrink, flex-basis

Te właściwości ustawiasz na dzieciach kontenera. Decydują o tym, jak konkretny element rośnie, kurczy się i gdzie stoi.

WłaściwośćZa co odpowiadaDomyślnie
flex-growjaką część wolnego miejsca element dostaje, gdy miejsca jest za dużo0 (nie rośnie)
flex-shrinkjak mocno element się kurczy, gdy miejsca brakuje1 (kurczy się)
flex-basisrozmiar wyjściowy elementu przed podziałem miejscaauto (bierze width albo rozmiar treści)
flexskrót dla trzech powyższych0 1 auto
align-selfwyrównanie jednego elementu na osi poprzecznej, ponad align-itemsauto
orderkolejność wizualna elementu0

Skrót flex: co znaczy flex: 1

W praktyce rzadko piszesz trzy właściwości osobno. Skrót flex ma kilka gotowych form, które według MDN rozwijają się tak:

ZapisPełna postaćEfekt
flex: initial0 1 autowartość domyślna: element nie rośnie, ale może się kurczyć
flex: 11 1 0%elementy zwykle dzielą miejsce po równo, niezależnie od długości treści
flex: auto1 1 autoelementy rosną, ale dłuższa treść dostaje więcej miejsca
flex: none0 0 autoelement ma sztywny rozmiar, nie rośnie i się nie kurczy

Różnica między flex: 1 a flex: auto sprowadza się do punktu startu. Przy 1 każdy element zaczyna od zera i dostaje równą część. Przy auto zaczyna od rozmiaru treści, a dzieli się tylko to, co zostało. Wyjątek: długie słowo albo adres URL bez miejsca na złamanie potrafi poszerzyć element mimo flex: 1. Wtedy pomaga min-width: 0, o którym piszemy w sekcji o błędach.

.boczny  { flex: 0 0 240px; } /* stała szerokość panelu bocznego */
.tresc   { flex: 1; }         /* reszta miejsca dla treści */

align-self i order

align-self nadpisuje align-items dla jednego elementu. Możesz na przykład wyrównać cały rząd do środka, a jeden przycisk przykleić do dołu przez align-self: flex-end.

order przestawia elementy wizualnie. Element z order: -1 wskoczy na początek. Zmienia się jednak tylko obraz. Czytnik ekranu i klawisz Tab dalej idą w kolejności kodu HTML, na co MDN zwraca uwagę wprost. Kolejność ważną dla sensu treści ustawiaj w kodzie, a order zostaw do drobnych zmian w układzie. Więcej o tym, dlaczego kolejność w HTML ma znaczenie, piszemy w tekście o semantycznym HTML i dostępności.

Odstępy między elementami: właściwość gap

gap ustawia odstęp tylko pomiędzy elementami flex, bez marginesu przy krawędziach kontenera. To najprostszy sposób na równe odstępy w rzędzie kart albo w menu.

.kontener {
  display: flex;
  flex-wrap: wrap;
  gap: 24px 16px; /* najpierw row-gap (między liniami), potem column-gap */
}

Przy jednej wartości, na przykład gap: 1rem, oba odstępy są równe. Dawniej odstępy w flexboxie robiło się marginesami i trzeba było potem zerować margines ostatniego elementu. gap w kontenerach flex obsługują wszystkie popularne przeglądarki od 2021 roku, więc ten zabieg nie jest już potrzebny.

Jak wyśrodkować div flexboxem

Wyśrodkowanie elementu w pionie i w poziomie to jedno z najczęstszych pytań o CSS. Flexbox załatwia je trzema linijkami na kontenerze:

.kontener {
  display: flex;
  justify-content: center; /* środek osi głównej (poziom) */
  align-items: center;     /* środek osi poprzecznej (pion) */
  min-height: 100vh;       /* kontener musi mieć wysokość */
}

Ostatnia linijka jest kluczowa. Kontener bez ustalonej wysokości ma dokładnie wysokość treści, więc w pionie nie ma czego centrować.

Jest też drugi sposób, gdy w kontenerze stoi jeden element. Automatyczny margines w flexboxie zabiera całe wolne miejsce, więc margin: auto wyśrodkuje dziecko w obu osiach:

.kontener { display: flex; min-height: 100vh; }
.okno     { margin: auto; }

Jeśli potrzebujesz przypomnienia, czym różnią się div i span, zajrzyj do przewodnika po podstawowych znacznikach HTML.

Typowe układy z flexboxem: gotowy kod

Poniższe przykłady pokrywają większość tego, do czego flexbox przydaje się na co dzień. Każdy działa po wklejeniu do pustego pliku HTML.

Pasek nawigacji: logo po lewej, linki po prawej

<nav class="menu">
  <a class="logo" href="/">Logo</a>
  <a href="/o-nas/">O nas</a>
  <a href="/oferta/">Oferta</a>
  <a href="/kontakt/">Kontakt</a>
</nav>
.menu {
  display: flex;
  align-items: center;
  gap: 1.5rem;
}

.menu .logo {
  margin-right: auto; /* zabiera wolne miejsce i spycha linki w prawo */
}

Przy automatycznym marginesie linki trzymają się razem po prawej, a odstęp między nimi ustala gap. Przy justify-content: space-between rozjechałyby się równo po całej szerokości paska.

Rząd kart, który sam się zawija

.karty {
  display: flex;
  flex-wrap: wrap;
  gap: 1.5rem;
}

.karta {
  flex: 1 1 260px; /* rośnie, kurczy się, startuje od 260px */
  display: flex;
  flex-direction: column;
}

.karta .przycisk {
  margin-top: auto; /* przycisk zawsze na dole karty */
}

Przy szerokim ekranie karty stają w jednym rzędzie, a na telefonie zawijają się jedna pod drugą, bez ani jednego zapytania @media. Każda karta jest przy tym kontenerem w kolumnie, więc przycisk na dole wyrówna się w całym rzędzie, nawet gdy opisy mają różną długość. Ostatni rząd może mieć szersze karty, bo dzielą między siebie więcej miejsca. Gdy wszystkie mają mieć tę samą szerokość, lepiej sprawdzi się Grid.

Stopka przyklejona do dołu strony

body {
  display: flex;
  flex-direction: column;
  min-height: 100vh;
  margin: 0;
}

main {
  flex: 1; /* treść zabiera całe wolne miejsce */
}

Na stronie z małą ilością treści stopka nie wisi już w połowie ekranu. Element main rośnie i dopycha ją do dołu okna.

Pole formularza z przyciskiem

.szukaj {
  display: flex;
  gap: 0.5rem;
}

.szukaj input  { flex: 1; min-width: 0; }
.szukaj button { flex: none; }

Pole tekstowe zajmuje całą wolną szerokość, a przycisk zachowuje swój rozmiar. min-width: 0 wyjaśniamy w sekcji o błędach.

Flexbox czy Grid: kiedy który wybrać

Oba moduły służą do układu i świetnie się uzupełniają. Według MDN podstawowa różnica brzmi tak: flexbox pracuje w jednym wymiarze, a Grid w dwóch.

KryteriumFlexboxCSS Grid
Wymiaryjeden: rząd albo kolumnadwa: wiersze i kolumny naraz
Punkt wyjściatreść, rozmiar wynika z elementówsiatka, elementy trafiają do zaplanowanych pól
Wyrównanie w kolumnach między rzędamibrak, każda linia żyje osobnotak, kolumny są wspólne dla wszystkich wierszy
Typowe zastosowaniamenu, paski narzędzi, przyciski z ikoną, centrowanie, rząd kart o różnej szerokościszkielet strony, galerie z równymi polami, pulpity z wieloma sekcjami

Praktyczna reguła jest prosta. Jeśli myślisz o elementach w jednej linii, która ma się rozciągać albo zawijać, wybierz flexbox. Jeśli najpierw rysujesz w głowie siatkę i dopiero potem wkładasz w nią treść, wybierz Grid. Na prawdziwych stronach oba stoją obok siebie: Grid wyznacza główne obszary, a flexbox układa zawartość w środku każdego z nich.

Popularne frameworki korzystają z flexboxa pod spodem. Klasy flex, justify-between czy items-center w Tailwind CSS to po prostu właściwości opisane w tym artykule.

Najczęstsze błędy z flexboxem i jak je naprawić

Większość problemów z flexboxem wynika z kilku powtarzalnych sytuacji. Pierwsza grupa dotyczy tego, gdzie i jak ustawiasz właściwości.

Właściwości na złym elemencie albo na złej osi

justify-content i align-items ustawiasz na kontenerze, a flex, align-self i order na dziecku. Właściwość flex na wnuku nic nie zmieni, bo wnuk nie jest elementem flex.

Po flex-direction: column właściwość justify-content działa w pionie, a align-items w poziomie. Jeśli centrowanie “przestało działać” po zmianie kierunku, to prawie zawsze ten powód.

align-items: center potrzebuje wolnego miejsca na osi poprzecznej. W rzędzie wyśrodkuje niższy element względem wyższego nawet bez ustawionej wysokości. Gdy jednak centrujesz w pionie pojedynczy element, kontener bez height albo min-height jest tak wysoki jak treść i nie ma czego centrować. Podobnie align-content: przy flex-wrap: nowrap nie zadziała wcale, a przy wrap potrzebuje wolnego miejsca na osi poprzecznej.

Elementy wychodzą poza kontener albo nie mieszczą się w rzędzie

Element flex domyślnie nie skurczy się poniżej rozmiaru najdłuższej treści, na przykład długiego adresu URL albo bloku kodu. Pomaga min-width: 0 na elemencie, a przy kolumnie min-height: 0.

Trzy elementy po 33.33% z gap: 20px nie zmieszczą się w jednym rzędzie, bo odstępy dodają się do szerokości. Ustaw flex: 1 1 0 albo odejmij odstęp przez calc().

Specyfikacja mówi wprost, że float nie działa na elementy flex. vertical-align też nie ma na nie wpływu. Do wyrównania pojedynczego elementu służy align-self.

Przy szukaniu takich błędów warto otworzyć wbudowane w przeglądarkę narzędzia dla programistów (DevTools, klawisz F12). Chrome i Firefox oznaczają kontener flex w drzewie elementów i po kliknięciu rysują na stronie osie, linie i wolne miejsce.

Jak ćwiczyć flexbox: Flexbox Froggy i własne projekty

Najszybciej uczysz się flexboxa, gdy widzisz efekt każdej właściwości od razu. Dobrym startem jest Flexbox Froggy, darmowa gra w przeglądarce, dostępna także po polsku. Na każdym z 24 poziomów wpisujesz właściwości CSS, które przesuwają żaby na liście lilii wodnych.

Po grze najlepiej przejść do prawdziwych układów. Przebuduj menu, stopkę albo rząd kart na znanej ci stronie i sprawdź, jak zachowują się przy zwężaniu okna. Szerszy kontekst, czyli to, jak flexbox łączy się z responsywnością i JavaScriptem, opisujemy w przewodniku o tworzeniu interaktywnych i responsywnych stron.

Devstock { strony www }

Strona firmowa, która zbiera zapytania od klientów

Projektujemy strony dla firm na WordPressie: szybkie, wygodne na telefonie i przygotowane pod Google. Pomożemy też napisać treści, które jasno tłumaczą, co sprzedajesz.

Zobacz, jak projektujemy strony → Software house, który prowadzi ten blog

Najczęstsze pytania o CSS Flexbox

Czy flexbox działa we wszystkich przeglądarkach?

Tak. Podstawowe właściwości flexboxa obsługują wszystkie współczesne przeglądarki, w tym Chrome, Firefox, Safari i Edge, na komputerach i telefonach. Prefiksy typu -webkit- nie są już potrzebne w nowych projektach.

Czym różni się flex-basis od width?

Przy osi głównej poziomej flex-basis ma pierwszeństwo przed width. Gdy flex-basis ma wartość auto, przeglądarka bierze rozmiar z width, a gdy i tego brak, z treści. Przy kolumnie flex-basis dotyczy wysokości. Dlatego w układach flex wygodniej ustawiać rozmiar przez flex-basis albo skrót flex.

Dlaczego justify-content nie działa?

Najczęściej z jednego z trzech powodów. Właściwość stoi na dziecku, a powinna na kontenerze. Elementy mają flex-grow większe od zera i zabierają całe wolne miejsce, więc nie ma czego rozdzielać. Albo kontener ma flex-direction: column i brak wysokości, więc w pionie nie ma wolnej przestrzeni.

Czy warto uczyć się flexboxa, skoro jest Grid?

Tak, bo oba rozwiązują inne zadania. Grid ułatwia szkielet strony i siatki, a flexbox zostaje najprostszym narzędziem do układania elementów w linii. W kodzie współczesnych stron i frameworków spotkasz oba, często w tym samym komponencie.

Podsumowanie

CSS Flexbox układa elementy w jednym wymiarze i rozdziela między nie wolne miejsce, więc większość codziennych układów zamyka się w kilku regułach. Do kontenera należą kierunek (flex-direction), zawijanie (flex-wrap), rozmieszczenie na osi głównej (justify-content), wyrównanie na osi poprzecznej (align-items) i odstępy (gap). Do elementu należą skrót flex, align-self i order. Pamiętaj, że osie zamieniają się przy kolumnie, a kontener bez wysokości nie wyśrodkuje niczego w pionie. Jeśli element wychodzi poza kontener, zwykle wystarcza min-width: 0. Gdy układ ma mieć wspólne kolumny dla wielu wierszy, sięgnij po Grid i łącz go z flexboxem wewnątrz poszczególnych obszarów. Najszybciej utrwalisz te zasady, przebudowując flexboxem menu albo rząd kart na własnej stronie.

Co dalej

Więcej z działu Programowanie i web