Zondacrypto: wierzytelność do 27 października i PIT

Klienci Zondacrypto, dawniej BitBay, mają czas do wtorku 27 października 2026 roku, żeby zgłosić syndykowi w Estonii roszczenia za pieniądze i kryptowaluty zablokowane na giełdzie, bo tylko takie zgłoszenie pozwala ich dochodzić w postępowaniu upadłościowym. Termin wynika z ogłoszenia sądu w Tallinnie o upadłości operatora giełdy, spółki BB Trade Estonia OÜ (sprawa nr 2-26-14436). Prokuratura Krajowa przypomina, że zawiadomienie o przestępstwie złożone w Polsce tego zgłoszenia nie zastępuje. Osobną sprawą jest podatek. Według Ministerstwa Finansów, którego odpowiedź cytuje “Rzeczpospolita”, kto wymienił na giełdzie kryptowalutę na złote, ma przychód do wykazania w PIT-38, także wtedy, gdy pieniędzy nigdy nie wypłacił.

Zondacrypto: co zrobić do 27 października i gdzie to załatwić

Najpilniejsze jest zgłoszenie wierzytelności u syndyka. Prokuratura i urząd skarbowy to osobne sprawy, z innymi adresami i terminami. Ogłoszenie sądu okręgu Harju w Tallinnie ukazało się 27 sierpnia 2026 roku w estońskim dzienniku urzędowym Ametlikud Teadaanded. Syndykiem jest w nim Margus Lentsius z kancelarii Advokaadibüroo Lentsius & CASUS. Wierzyciele mają mu zgłosić wszystkie roszczenia wobec spółki powstałe przed ogłoszeniem upadłości, niezależnie od ich podstawy i terminu płatności (§ 93 ust. 1 estońskiej ustawy o upadłości). Dla klienta giełdy to w praktyce saldo w złotych i kryptowaluty, których nie dało się wypłacić.

Termin mija we wtorek. Według Damiana Przybyłowskiego, przewodniczącego komitetu wierzycieli, który rozmawiał z portalem zero.pl, liczy się dzień, w którym zgłoszenie dotrze do syndyka. Estonia jest godzinę przed Polską, także po zmianie czasu 25 października. E-mail wysłany po 23:00 czasu polskiego dotrze więc do Tallinna już 28 października.

Zgłoszenie wierzytelności po terminie: na końcu kolejki wypłat

Spóźnione zgłoszenie trafia na koniec kolejki. Ogłoszenie sądu mówi wprost, że wierzytelności zgłoszone po terminie, ale uznane, zaspokaja się w ostatniej kolejności. Estońska ustawa o upadłości (§ 153 ust. 1) ustala kolejność wypłat. Najpierw idą wierzytelności zabezpieczone zastawem, potem uznane i zgłoszone w terminie, a dopiero po nich spóźnione. Następna grupa dostaje pieniądze dopiero po całkowitym zaspokojeniu poprzedniej (§ 153 ust. 5). Jeśli majątek nie wystarcza na całą grupę, jej wierzyciele dzielą go proporcjonalnie do kwot (§ 153 ust. 6).

W praktyce spóźniony klient dostanie cokolwiek dopiero wtedy, gdy zgłoszeni w terminie odzyskają całość. Przybyłowski ocenił w rozmowie z zero.pl, że przy skali tej sprawy to “scenariusz czysto teoretyczny”. Według niego pod koniec września zgłoszenia opiewały na nieco ponad 43 mln euro. Syndyk szacował zobowiązania wobec klientów na podstawie ksiąg spółki nawet na 700 mln euro. Jeśli te liczby są trafne, do końca września zgłoszono wierzytelności odpowiadające niewielkiej części szacowanych zobowiązań wobec klientów.

Ustawa ma jedną furtkę. Jeśli wierzytelność zgłoszono po terminie z ważnego powodu, sąd na wniosek wierzyciela przywraca termin (§ 102 ust. 1). Wniosek składa się syndykowi razem ze zgłoszeniem, najpóźniej do chwili, w której syndyk przekaże sądowi listę wierzycieli do zatwierdzenia. Ustawa nie wylicza ważnych powodów, więc lepiej na tę furtkę nie liczyć i zdążyć do wtorku.

Pierwsza Misja AI · Kodożercy

AI bez technikaliów – kurs i certyfikat

Pierwsza Misja AI to kurs Kodożerców dla absolutnych początkujących. Fabuła w konwencji science fiction, gamifikacja, ćwiczenia na żywym modelu, certyfikat na koniec.

Zacznij Pierwszą Misję →

Jak zgłosić wierzytelność syndykowi Zondacrypto

Zgłoszenie to pisemny wniosek z dowodami, wysłany na adres syndyka podany przez sąd i prokuraturę: haldur@lentsius.ee. Instrukcji samego syndyka nie znaleźliśmy, więc praktyczne szczegóły podajemy za komitetem wierzycieli.

1. Skorzystaj z formularza “Zgłoszenie wierzytelności”. To standardowy formularz z art. 55 unijnego rozporządzenia 2015/848 w sprawie postępowania upadłościowego, dostępny we wszystkich językach UE, także po polsku. Nie jest obowiązkowy, ale zgłoszenie w innej formie musi zawierać te same informacje (art. 55 ust. 4). Wzór jest w załączniku II do rozporządzenia wykonawczego 2017/1105. Wpisujesz w nim swoje dane, kwotę wierzytelności, datę jej powstania i rodzaj. Numer rachunku bankowego jest w formularzu nieobowiązkowy, ale komitet wierzycieli wymienia go wśród danych potrzebnych w praktyce.

2. Podaj podstawę i wysokość roszczenia. Estońska ustawa wymaga treści, podstawy i wysokości wierzytelności (§ 94 ust. 1). Według komitetu wierzycieli syndyk potrzebuje kwoty w euro z każdą kryptowalutą rozpisaną osobno oraz loginu albo adresu e-mail konta na giełdzie.

3. Dołącz dowody. Estońska ustawa i unijne rozporządzenie wymagają dowodów albo kopii dokumentów potwierdzających wierzytelność. W praktyce to zrzuty salda, historia transakcji, niezrealizowane zlecenia wypłaty i korespondencja z giełdą. Przybyłowski radzi nie kasować żadnego starego maila od Zondacrypto.

4. Podpisz zgłoszenie. Podpis wierzyciela jest wymagany (§ 94 ust. 2), a pełnomocnik dołącza pełnomocnictwo. Według komitetu wierzycieli syndyk przyjmuje kwalifikowany podpis elektroniczny albo skan pisma podpisanego ręcznie. Podpisu profilem zaufanym nie akceptuje.

5. Wyślij e-mailem i odpowiadaj na wezwania. Rozporządzenie pozwala zgłosić wierzytelność w każdym języku urzędowym UE, także po polsku, ale syndyk może zażądać tłumaczenia na estoński (art. 55 ust. 5). Według komitetu syndyk przyjmuje pisma po estońsku i angielsku oraz polskie z tłumaczeniem, niekoniecznie przysięgłym. Na uzupełnienie braków syndyk daje co najmniej 10 dni. Zgłoszenie uzupełnione w terminie liczy się od dnia pierwszej wysyłki, a nieuzupełnione sąd może uznać za niezłożone (§ 94 ust. 3).

Zawiadomienie do prokuratury nie zastępuje zgłoszenia u syndyka

Prokuratura Krajowa napisała to wprost w komunikacie z 15 września 2026 roku: “Złożenie zawiadomienia o przestępstwie do prokuratury oraz uzyskanie statusu pokrzywdzonego nie zastępuje zgłoszenia roszczeń syndykowi ani nie jest wystarczające dla przystąpienia do postępowania upadłościowego”. To dwie procedury w dwóch krajach. Śledztwo w Polsce dotyczy nieprawidłowości przy założeniu i działalności giełdy. Postępowanie w Estonii dzieli majątek spółki między wierzycieli, którzy zgłosili się do syndyka.

Kto chce występować w śledztwie jako pokrzywdzony, wysyła pisemne zgłoszenie do Śląskiego Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej. Adres to ul. Wita Stwosza 31, 40-042 Katowice, e-mail biuro.podawcze.wzkat@prokuratura.gov.pl. Telefonicznie się nie da, co prokuratura zaznaczyła w komunikacie z 2 września. Oba kroki można zrobić równolegle, ale do 27 października pilny jest tylko ten estoński.

Operator Zondacrypto, BB Trade Estonia OÜ, jest spółką zarejestrowaną w Estonii (kod rejestrowy 14814864). Jej postępowanie upadłościowe otworzył sąd w Tallinnie. O tym, gdzie mają siedziby giełdy obsługujące Polaków i co zmienia unijne rozporządzenie MiCA, piszemy w tekście o polskich giełdach kryptowalut.

PIT od kryptowalut z Zondacrypto: przychód mimo braku wypłaty

Wymiana na złote w panelu giełdy to przychód

Przychód podatkowy powstaje wtedy, gdy na giełdzie wymieniłeś kryptowalutę na złote albo inną tradycyjną walutę. Sam podatek wystąpi, jeśli po uwzględnieniu kosztów osiągniesz dochód. Art. 17 ust. 1f ustawy o PIT uznaje za odpłatne zbycie waluty wirtualnej “wymianę waluty wirtualnej na prawny środek płatniczy, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż waluta wirtualna”. Ministerstwo Finansów odpowiedziało na pytanie dziennikarza, a “Rzeczpospolita” zacytowała tę odpowiedź 16 października. Według resortu przychód powstaje w momencie wymiany, także wtedy, gdy kwota trafiła tylko na rachunek giełdowy i nigdy nie została wypłacona do banku. Z tej samej odpowiedzi wynika, że przychodu z odpłatnego zbycia nie ma, gdy kryptowaluty tylko leżały na giełdzie. Nie ma go też przy wymianie na inne kryptowaluty.

Co mówią interpretacje KIS

Krajowa Informacja Skarbowa zajęła to samo stanowisko w dwóch interpretacjach indywidualnych z bazy EUREKA. W interpretacji z 23 czerwca 2026 roku (0115-KDIT1.4011.403.2026.2.DB) podatnik sprzedał w 2025 roku kryptowaluty za 78 084,77 zł, a do banku przelał tylko 21 031,50 zł. Chciał wykazać jako przychód tę drugą kwotę. KIS uznała, że przychodem jest całe 78 084,77 zł. W interpretacji z 22 lipca (0115-KDIT1.4011.479.2026.1.MK), na którą powołuje się “Rzeczpospolita”, czytamy: “Sam fakt niewypłacenia środków przez giełdę w związku z jej upadłością nie powoduje obniżenia wysokości przychodu”. Nazwy giełdy nie ma w żadnej z nich, bo KIS anonimizuje opisy spraw.

Interpretacja indywidualna chroni tylko osobę, która o nią wystąpiła, i tylko przy takim samym stanie faktycznym (art. 14k–14nb Ordynacji podatkowej). Innym podatnikom pokazuje, jak skarbówka czyta przepis. Odpowiedź ministerstwa dla prasy też nie jest interpretacją ogólną. To jednak spójny sygnał, że urząd skarbowy będzie oczekiwał rozliczenia takich wymian w PIT-38, a przy dodatnim dochodzie zapłaty podatku.

Ile podatku i do kiedy

Podatek wynosi 19% dochodu (art. 30b ust. 1a i 1b ustawy o PIT). Dochód to suma przychodów z wymian w danym roku minus koszty: udokumentowane wydatki na zakup kryptowalut i koszty ich zbycia (art. 22 ust. 14). Koszty rozlicza się w roku, w którym je poniesiono. Jeśli są wyższe od przychodów, podatku nie ma, a nadwyżka kosztów przechodzi na następny rok (art. 22 ust. 15 i 16). Z interpretacji z 22 lipca wynika też, że ponowna wymiana złotych na kryptowaluty jest kosztem przy ich przyszłej sprzedaży.

PIT-38 za 2026 rok składa się od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 roku i do tego dnia trzeba wpłacić podatek (art. 45 ust. 1, 1a i 4 ustawy o PIT). Za wymiany z 2025 roku termin minął 30 kwietnia 2026 roku. Kto ich nie wykazał, powinien omówić sprawę z doradcą podatkowym albo zapytać Krajową Informację Skarbową.

Uwaga na fałszywych “odzyskiwaczy” pieniędzy z Zondacrypto

Wokół upadłej giełdy działają oszuści, którzy obiecują odzyskanie pieniędzy. Ministerstwo Cyfryzacji i CSIRT KNF ostrzegły przed nimi 28 kwietnia 2026 roku. Przestępcy kontaktują się z poszkodowanymi, “podszywając się pod instytucje publiczne, kancelarie prawne lub firmy oferujące pomoc w odzyskaniu środków na Zondacrypto”. Wiadomości mają wyłudzić dane, w tym dostęp do bankowości, nakłonić do przelewu albo do uruchomienia złośliwego pliku. Komunikat wymienia adresy recovery@zondabroadcast.pl i recovery@zondanewsletter.pl, domenę zondarecoverydocument.com i plik DocuSignSetup_win_x64.exe.

Zalecenia z komunikatu Pełnomocnika Rządu do Spraw Cyberbezpieczeństwa, punkt po punkcie:

• nie klikaj w linki i nie otwieraj załączników z podejrzanych wiadomości;
• nie przekazuj osobom trzecim danych osobowych, danych logowania, kodów autoryzacyjnych ani informacji finansowych;
• autentyczność wiadomości sprawdzaj wyłącznie przez oficjalne kanały kontaktu instytucji lub firmy;
• jeśli kliknąłeś w link, otworzyłeś załącznik albo podałeś dane, zgłoś incydent do CSIRT NASK (formularz na stronie albo usługa “Bezpiecznie w sieci” w mObywatelu), a podejrzany SMS z linkiem prześlij na numer 8080;
• jeśli podejrzewasz, że padłeś ofiarą przestępstwa, zgłoś to policji lub prokuraturze.

Dane syndyka bierz tylko z ogłoszenia sądu i komunikatu prokuratury. Jak rozpoznać fałszywą wiadomość, opisaliśmy w poradniku o phishingu. Jeśli oszust zdążył wyprowadzić pieniądze, kroki z banku i policji są w tekście o tym, gdzie zgłosić oszustwo bankowe. Podobny schemat “pomocy w odzyskaniu pieniędzy” znamy z oszustw na Vinted i OLX.

Najczęstsze pytania o upadłość Zondacrypto

Czy do zgłoszenia wierzytelności w Estonii potrzebny jest prawnik?

Nie. Art. 53 rozporządzenia 2015/848 mówi, że samo zgłoszenie wierzytelności przez wierzyciela z innego kraju UE “nie wymaga zastępstwa przez adwokata ani przez innego prawnika”. Można też działać przez pełnomocnika. Wtedy do zgłoszenia dołącza się pełnomocnictwo (§ 94 ust. 2 estońskiej ustawy o upadłości).

Ile pieniędzy odzyskają klienci Zondacrypto i kiedy?

Tego dziś nikt nie wie. Żaden dokument sądu ani syndyka nie podaje kwot ani terminów wypłat. Według przewodniczącego komitetu wierzycieli syndyk zastał portfele spółki puste, a konkretną liczbę będzie można podać nie wcześniej niż w listopadzie. Obietnica określonego procentu odzysku nie ma dziś oparcia w dokumentach postępowania.

Podsumowanie

Klienci Zondacrypto mają czas do wtorku 27 października 2026 roku, żeby zgłosić wierzytelność syndykowi Margusowi Lentsiusowi na adres haldur@lentsius.ee. Zgłoszenie to pisemny wniosek z kwotą, podstawą roszczenia, dowodami i podpisem. Nieobowiązkowy unijny formularz “Zgłoszenie wierzytelności” jest dostępny także po polsku. Zawiadomienie w prokuraturze go nie zastępuje. Spóźnione, ale uznane zgłoszenie dostanie pieniądze dopiero po pełnym zaspokojeniu wszystkich wierzycieli, którzy zdążyli. Osobną sprawą jest PIT. Według Ministerstwa Finansów i dwóch interpretacji KIS wymiana kryptowaluty na złote na giełdzie jest przychodem nawet bez wypłaty. Podatek płaci się jednak od dochodu, czyli po odjęciu udokumentowanych kosztów nabycia i zbycia kryptowalut. Zeznanie za 2026 rok trzeba złożyć do 30 kwietnia 2027 roku. Z syndykiem kontaktuj się tylko przez dane z ogłoszenia sądu i komunikatu prokuratury.

Mateusz Wojdalski

Specjalista SEO i content marketingu w Devstock. Zajmuję się strategią treści, automatyzacją procesów marketingowych i wdrożeniami AI w codziennej pracy. Badam nowe narzędzia, adaptuję je do realnych zadań i piszę o tym, co faktycznie działa.