Ministerstwo Sprawiedliwości chce, żeby włamania na cudze konta i do systemów informatycznych były ścigane z urzędu i surowiej karane. Do czasu zmiany prawa ściganie takiego włamania wymaga wniosku pokrzywdzonego. Zamiar opisuje projekt UD490, który 27 października 2026 roku o 15:14 trafił do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Rząd planuje go przyjąć w I kwartale 2027 roku, a potem projekt musi jeszcze przejść przez Sejm i Senat. Wpis podaje założenia, ale nie zawiera treści przepisów ani nowych wymiarów kar. Kto dziś zgłasza przejęcie poczty, Facebooka albo konta w sklepie, musi więc pamiętać o wniosku z art. 267 § 5 kk. Stan na 28 października 2026 roku, godz. 16:30.
Co zakłada projekt UD490 i kiedy może wejść w życie
Projekt UD490 to zapowiedź nowelizacji Kodeksu karnego, Kodeksu postępowania karnego i ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Odpowiada za niego Arkadiusz Myrcha, sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. W wykazie ma typ “D – pozostałe projekty”. Wpis do wykazu oznacza, że rząd zamierza taki projekt przygotować. Sam projekt ustawy nie został jeszcze opublikowany, a wpis nie odsyła do żadnego dokumentu w Rządowym Centrum Legislacji.
Dla osób, którym ktoś przejął konto, najważniejszy jest punkt o przestępstwach przeciwko ochronie informacji. Wpis zapowiada dla art. 267–269 i 269a “zaostrzenie sankcji; wprowadzenie przypadku mniejszej wagi oraz zasady ścigania tych przestępstw z urzędu – za wyjątkiem przestępstwa na szkodę osoby najbliższej, które będzie wnioskowe”. Dla oszustwa komputerowego z art. 287 kk przewiduje “zaostrzenie sankcji”.
Ministerstwo uzasadnia zmiany walką z terroryzmem i przestępczością finansową, “szczególnie w odniesieniu do cyberprzestępczości”. Powołuje się też na zalecenia MONEYVAL, komitetu Rady Europy, z raportu przyjętego 17 grudnia 2021 roku. Daty wejścia w życie wpis nie podaje.
Art. 267 kk dziś: włamanie na konto ścigane tylko na wniosek
Art. 267 § 2 kk karze tego, kto “bez uprawnienia uzyskuje dostęp do całości lub części systemu informatycznego”. Tak prawo opisuje włamanie na konto pocztowe, w mediach społecznościowych czy do firmowego panelu. Grozi za to grzywna, ograniczenie wolności albo do 2 lat więzienia. Ta sama kara dotyczy uzyskania cudzej informacji przez przełamanie zabezpieczenia (§ 1), założenia oprogramowania szpiegującego (§ 3) i ujawnienia tak zdobytych danych (§ 4).
Kluczowy dla pokrzywdzonego jest § 5: “Ściganie przestępstwa określonego w § 1–4 następuje na wniosek pokrzywdzonego.” Tak brzmi przepis w aktualnym tekście jednolitym Kodeksu karnego, czyli Dz.U. 2026 poz. 1342 ze stanem prawnym na 27 września 2026 roku. Tak samo działa niszczenie lub zmiana cudzych danych (art. 268 i 268a). Wniosek nie jest potrzebny przy zakłócaniu pracy systemu (art. 269a) i przy niszczeniu danych ważnych dla państwa (art. 269).
| Przepis | Czego dotyczy | Dziś (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1342) | Według wpisu UD490 |
|---|---|---|---|
| art. 267 § 1–4 | włamanie do konta i systemu, podsłuch, ujawnienie | do 2 lat, na wniosek pokrzywdzonego | z urzędu, surowsze kary, przypadek mniejszej wagi |
| art. 268 i 268a | niszczenie, usuwanie lub zmiana cudzych danych | do 2, 3 albo 5 lat, na wniosek pokrzywdzonego | z urzędu, surowsze kary, przypadek mniejszej wagi |
| art. 269 | dane o szczególnym znaczeniu dla państwa | od 6 miesięcy do 8 lat, z urzędu | surowsze kary |
| art. 269a | zakłócenie pracy systemu lub sieci | od 3 miesięcy do 5 lat, z urzędu | surowsze kary |
| art. 287 | oszustwo komputerowe | od 3 miesięcy do 5 lat, z urzędu (na wniosek tylko przy osobie najbliższej) | surowsze kary |
| art. 115 § 9 | definicja rzeczy ruchomej | pieniądze, środki na rachunku i niektóre dokumenty finansowe | także kryptoaktywa |
Projekt robi jeden wyjątek od trybu z urzędu: przestępstwo na szkodę osoby najbliższej sprawcy. Art. 115 § 11 kk zalicza do osób najbliższych małżonka, rodziców, dzieci i dalszych krewnych w linii prostej, rodzeństwo, powinowatych w tej samej linii lub stopniu, osobę pozostającą w stosunku przysposobienia i jej małżonka oraz osobę we wspólnym pożyciu. Gdy na konto włamie się ktoś z tego kręgu, według założeń projektu ściganie nadal będzie wymagało wniosku.
Pierwsza Misja AI · Kodożercy
AI bez technikaliów – kurs i certyfikat
Pierwsza Misja AI to kurs Kodożerców dla absolutnych początkujących. Fabuła w konwencji science fiction, gamifikacja, ćwiczenia na żywym modelu, certyfikat na koniec.
Zacznij Pierwszą Misję →
Przestępstwa ścigane z urzędu i na wniosek: co zmieni projekt
Przestępstwo ścigane z urzędu to takie, w którym prokuratura i policja prowadzą sprawę same, gdy tylko się o nim dowiedzą. Przy przestępstwie wnioskowym potrzebna jest zgoda pokrzywdzonego. Kodeks postępowania karnego mówi w art. 12 § 1, że postępowanie toczy się z urzędu “z chwilą złożenia wniosku”. Ten sam przepis każe policji pouczyć pokrzywdzonego o prawie do wniosku. Wniosek można później cofnąć, ale tylko za zgodą prokuratora albo sądu, a ponowne złożenie nie jest już możliwe.
Po zmianie wniosek przestałby być warunkiem. Firma, której ktoś wszedł do systemu księgowego, nie musiałaby decydować, czy chce ścigania. Wystarczy, że policja albo prokuratura dowie się o włamaniu, na przykład z doniesienia zespołu reagowania na incydenty. W przypadku przestępstwa ściganego z urzędu art. 304 § 1 kpk przewiduje “społeczny obowiązek” zawiadomienia prokuratora lub policji przez każdego, kto się o nim dowie.
Wpis nie mówi, jak bardzo wzrosną kary ani co będzie przypadkiem mniejszej wagi. Te szczegóły znajdą się dopiero w projekcie ustawy i jego uzasadnieniu. Nie da się też przewidzieć, czy więcej spraw zakończy się wykryciem sprawcy.
Projekt dopisuje się do zmiany, która już obowiązuje. Od 21 lipca 2026 roku art. 269b kk karze wytwarzanie i udostępnianie narzędzi oraz haseł do włamań także przy art. 267 § 1–3. Opisaliśmy to w tekście o tym, jakie są rodzaje wirusów komputerowych i jak je usunąć.
Kryptoaktywa jako rzecz ruchoma i dane jako dowód
Druga zmiana w UD490 dotyczy definicji z art. 115 § 9 kk. Dziś rzeczą ruchomą są w Kodeksie między innymi pieniądze i środki zapisane na rachunku. Projekt dopisuje do tej listy “kryptoaktywa” w rozumieniu unijnego rozporządzenia MiCA (2023/1114). Wpis nie wyjaśnia, jakie skutki ma to mieć dla konkretnych przestępstw. Na tym etapie nie da się więc rzetelnie powiedzieć, jak sądy zakwalifikują kradzież kryptowalut po zmianie.
Zmiany w Kodeksie postępowania karnego mają rozwiać wątpliwości, że wydanie i zatrzymanie “może dotyczyć nie tylko rzeczy (nośników danych), ale samych danych”. Kryptoaktywa mają zostać objęte pojęciem dowodów. Nowy art. 586a ma pozwolić na dobrowolne uzyskiwanie elektronicznego materiału dowodowego od firm zagranicznych, gdy się na to zgodzą. Reszta projektu dotyczy finansowania terroryzmu i prania pieniędzy.
Włamanie na konto: gdzie zgłosić i jak złożyć wniosek o ściganie dziś
Dziś włamanie na konto zgłaszasz na policji albo w prokuraturze i od razu składasz wniosek o ściganie sprawcy. Zanim pójdziesz na komisariat, zabezpiecz konto i dowody:
- Odzyskaj dostęp i zmień hasło. Zrób to w serwisie, którego dotyczy włamanie, a potem na każdym koncie z tym samym hasłem. Przy Facebooku prowadzi przez to poradnik jak odzyskać konto na Facebooku.
- Zrób zrzuty ekranu. Zapisz powiadomienia o logowaniu, maile o zmianie hasła, listę aktywnych sesji i wiadomości wysłane z twojego konta.
- Zawiadom bank, jeśli włamanie dotyczy bankowości albo konta z zapisaną kartą.
- Złóż zawiadomienie w dowolnej jednostce policji albo w prokuraturze. W protokole poproś o wpisanie wniosku o ściganie, na co pozwala art. 304a kpk.
- Poproś o potwierdzenie złożenia zawiadomienia. Na wniosek pokrzywdzonego organ przyjmujący zawiadomienie musi je wydać (art. 304b kpk).
Jeśli sprawca przy okazji wyprowadził pieniądze albo zmienił dane, żeby osiągnąć korzyść, sprawa może dotyczyć też oszustwa komputerowego z art. 287 kk. Art. 287 kk jest już dziś co do zasady ścigany z urzędu, a wniosek jest potrzebny tylko wtedy, gdy oszustwo popełniono na szkodę osoby najbliższej. Kwalifikację czynu ustala jednak prokuratura, więc wniosku o ściganie włamania i tak nie pomijaj. Więcej o tym, która instytucja czym się zajmuje, przeczytasz w poradniku gdzie zgłosić oszustwo internetowe. Ryzyko przejęcia konta ogranicza drugi składnik logowania, opisany w tekście o uwierzytelnianiu dwuskładnikowym.
FAQ
Co grozi za włamanie na konto według art. 267 kk?
Dziś grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat. Tak stanowi art. 267 § 1–4 kk w tekście jednolitym z 2026 roku. Projekt UD490 zapowiada surowsze kary, ale nie podaje ich wysokości.
Czy po zmianie trzeba będzie składać wniosek, gdy na konto włamała się osoba najbliższa?
Tak, według założeń projektu. Wpis UD490 zostawia tryb wnioskowy dla przestępstwa “na szkodę osoby najbliższej”, czyli osoby najbliższej w rozumieniu art. 115 § 11 kk, na przykład małżonka, rodzica, dziecka albo partnera we wspólnym pożyciu. Nie każdy krewny jest osobą najbliższą w tym znaczeniu.
Podsumowanie
27 października 2026 roku w wykazie prac rządu opublikowano wpis UD490, za który odpowiada Ministerstwo Sprawiedliwości. Projekt zakłada, że włamania do kont i systemów z art. 267–269 i 269a kk będą ścigane z urzędu, z wyjątkiem spraw, w których sprawcą jest osoba najbliższa. Przewiduje też surowsze kary dla tych przestępstw i dla oszustwa komputerowego z art. 287 kk oraz uznanie kryptoaktywów za rzecz ruchomą. Rząd chce przyjąć projekt w I kwartale 2027 roku, a treści przepisów i nowych kar jeszcze nie opublikował. Do czasu zmiany obowiązuje art. 267 § 5 kk, więc ściganie włamania na konto wymaga wniosku pokrzywdzonego. Składając zawiadomienie, poproś o wpisanie wniosku do protokołu i o potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia.
Newsletter · DevstockAcademy & Kodożercy
Bądź na bieżąco ze światem IT, AI i automatyzacji
Co wtorek: newsy z branży, praktyczne tipy i narzędzia które warto znać. Zero spamu.
