Licencja Creative Commons to gotowa zgoda autora, która z góry mówi, co wolno zrobić z jego zdjęciem, tekstem albo nagraniem. Każda z sześciu licencji wymaga podpisania autora. Skróty SA, NC i ND dokładają kolejne warunki: udostępnianie przeróbek na tych samych zasadach, zakaz użycia komercyjnego albo zakaz przeróbek. Jeśli twoje użycie mieści się w warunkach licencji, wstawisz zdjęcie na bloga bez osobnej zgody autora. Zawsze trzeba je dobrze podpisać, a zależnie od wariantu także pilnować pozostałych warunków. Sprawdziliśmy to na Wikimedia Commons. W próbce 500 najnowszych plików z kategorii Quality images 92,8% miało licencję wymagającą podpisania autora. Licencje opisujemy według ich tekstów prawnych w wersji 4.0, także polskiego tłumaczenia z creativecommons.org. Prawo autorskie cytujemy z tekstu jednolitego ustawy (Dz.U. 2025 poz. 24). Stan na 5 listopada 2026 roku.
Creative Commons: co to jest i jak działa licencja
Creative Commons to zestaw sześciu standardowych licencji, którymi autor udziela zgody każdemu naraz. Wydaje je międzynarodowa organizacja non profit Creative Commons, a teksty prawne są przetłumaczone na ponad 45 języków, w tym polski.
Licencja nie odbiera autorowi praw autorskich. Autor nadal je ma i z góry pozwala na określone użycia pod warunkami licencji. Według polskiego tekstu licencji 4.0 zgoda jest “nieodpłatna”, “niewyłączna” i “nieodwołalna”, a obowiązuje na całym świecie przez cały czas trwania praw autorskich.
Nieodwołalność działa w obie strony. Autor może przestać udostępniać zdjęcie albo zaproponować inną licencję. Według paragrafu 6 tekstu licencji “nie prowadzi to jednak do wygaśnięcia” licencji, na której ktoś już korzysta. Licencja wygasa za to automatycznie, jeśli złamiesz jej warunki, na przykład opublikujesz zdjęcie bez podpisu. Zostaje przywrócona sama, jeśli naprawisz błąd w ciągu 30 dni od jego odkrycia.
Licencja obejmuje tylko prawo autorskie i prawa pokrewne. Jak piszą autorzy licencji, korzystanie z materiału “może być ograniczone z innych powodów, w tym ze względu na prawa osób trzecich”. Na zdjęciu mogą być ludzie, logo albo cudze dzieło, a na to licencja zgody nie daje.
Cztery elementy licencji: BY, SA, NC i ND
Każda licencja CC składa się z jednego, dwóch albo trzech elementów. Zawsze jest wśród nich BY, a zależnie od wariantu także SA, NC albo ND. Jej nazwę czyta się jak listę warunków. Opisy poniżej pochodzą ze strony o licencjach Creative Commons i z polskiego tekstu prawnego wersji 4.0.
BY: uznanie autorstwa
BY jest w każdej z sześciu licencji i oznacza obowiązek podpisania autora. Paragraf 3 tekstu licencji wymienia, co trzeba zachować, jeśli autor to podał: imię, nazwisko albo pseudonim twórcy, informację o prawach autorskich, oznaczenie licencji, wyłączenie gwarancji i link do utworu. Do tego trzeba zaznaczyć, czy coś zmieniłeś, i podać link do tekstu licencji. Według licencji wystarczy to zrobić “w każdy rozsądny sposób”, stosownie do miejsca publikacji.
SA: na tych samych warunkach
SA każe udostępnić przeróbkę na licencji z tymi samymi elementami albo na licencji uznanej przez Creative Commons za zgodną. Przycinasz zdjęcie z licencją CC BY-SA, dorysowujesz strzałki i publikujesz? Twoja wersja też musi mieć licencję CC BY-SA albo zgodną. Naszym zdaniem samo wstawienie niezmienionego zdjęcia do artykułu nie obejmuje tą licencją całego artykułu, bo artykuł nie jest przeróbką zdjęcia.
NC: użycie niekomercyjne
NC pozwala korzystać tylko w celach niekomercyjnych. Polski tekst licencji definiuje to jako “użycie nieukierunkowane na komercyjny zysk lub wynagrodzenie pieniężne”. Definicja patrzy na cel konkretnego użycia. Według tej definicji sprzedaż kubków z cudzym zdjęciem NC jest użyciem komercyjnym, także gdy sprzedaje osoba prywatna. Przykładem użycia niekomercyjnego może być plakat na lekcję w publicznej szkole, jeśli nie służy promocji ani innemu celowi zarobkowemu. Naszym zdaniem zdjęcia NC nie nadają się do reklamy ani do sklepu internetowego. Przy blogu firmowym bezpieczniej zapytać autora o zgodę.
ND: bez utworów zależnych
ND pozwala udostępniać tylko niezmieniony utwór. Tekst licencji CC BY-ND 4.0 pozwala przeróbkę zrobić i powielać, ale nie pozwala jej udostępnić (“produce and reproduce, but not Share, Adapted Material”). Kadrowanie, filtr albo napis na zdjęciu ND możesz więc zrobić dla siebie, ale nie możesz go opublikować. ND i SA nigdy nie występują razem, bo przy zakazie przeróbek nie ma czego udostępniać na tych samych warunkach.
Sześć rodzajów licencji Creative Commons i CC0: co wolno
Najwięcej swobody daje CC BY, najmniej CC BY-NC-ND. Wszystkie sześć wymaga podpisania autora. Tabelę przygotowaliśmy na podstawie opisów licencji na creativecommons.org i tekstów prawnych wersji 4.0, odczyt 5 listopada 2026 roku.
| Licencja | Użycie komercyjne | Przeróbki | Podpis autora | Przeróbka: ta sama lub zgodna licencja |
|---|---|---|---|---|
| CC BY | tak | tak | tak | nie trzeba |
| CC BY-SA | tak | tak | tak | tak |
| CC BY-ND | tak | nie wolno udostępniać | tak | nie dotyczy |
| CC BY-NC | nie | tak | tak | nie trzeba |
| CC BY-NC-SA | nie | tak | tak | tak |
| CC BY-NC-ND | nie | nie wolno udostępniać | tak | nie dotyczy |
| CC0 | tak | tak | licencja nie wymaga | nie dotyczy |
Na stronie utworu licencję poznasz po skrócie, numerze wersji i linku, na przykład “CC BY-SA 4.0”. Wersje 3.0 i starsze nadal obowiązują pliki, którym je nadano. Różnią się szczegółami, na przykład obowiązkiem podania tytułu utworu.
CC0 i domena publiczna: czym różnią się od licencji CC
CC0 to zrzeczenie się praw, a domena publiczna to stan utworu, którego prawa majątkowe wygasły. W obu przypadkach możesz korzystać z utworu do każdego celu. Ani CC0, ani wygaśnięcie praw majątkowych nie nakłada własnego obowiązku podpisu.
Autor, który oznacza dzieło jako CC0, zrzeka się praw w najszerszym zakresie, na jaki pozwala prawo, do każdego celu, “including without limitation commercial, advertising or promotional purposes”. Tam, gdzie zrzeczenie nie działa, CC0 zamienia się w bezwarunkową licencję. CC0 nie obejmuje znaków towarowych ani patentów, a autor nie odpowiada za prawa innych osób, na przykład osób widocznych na zdjęciu.
Domena publiczna powstaje z upływem czasu. Według art. 36 ustawy o prawie autorskim autorskie prawa majątkowe gasną zwykle po 70 latach od śmierci twórcy. Art. 39 każe liczyć ten czas w latach pełnych po roku śmierci, więc utwory przechodzą do domeny publicznej 1 stycznia.
W Polsce autorskie prawa osobiste, w tym prawo do oznaczenia utworu nazwiskiem, są według art. 16 ustawy nieograniczone w czasie i nie można się ich zrzec. Dlatego przy CC0 i przy domenie publicznej bezpiecznie podać autora, jeśli go znasz.
Jak podpisać zdjęcie z licencją Creative Commons: wzór TASL
Dobry podpis ma cztery elementy: tytuł, autora, źródło i licencję. Creative Commons nazywa ten wzór TASL od angielskich słów Title, Author, Source i License. Opisuje go na stronie z zalecanymi praktykami uznania autorstwa.
Na przykładzie zdjęcia, które otwiera ten tekst:
- tytuł: “Wikimedia Commons button badges” (w licencjach 4.0 tytuł jest opcjonalny, w 3.0 i starszych obowiązkowy);
- autor: Richard Nevell, tak jak podaje strona pliku;
- źródło: link do strony pliku na Wikimedia Commons, w pełnej postaci, bez skracacza adresów;
- licencja: nazwa z numerem wersji i link, tu CC BY-SA 3.0.
Gotowy podpis na stronie internetowej wygląda tak: “Wikimedia Commons button badges”, fot. Richard Nevell, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Tytuł prowadzi do strony pliku, a nazwa licencji do jej tekstu. Jeśli zdjęcie przyciąłeś albo poprawiłeś, dopisz to, na przykład “przycięte”. Przy licencji SA dodaj, na jakiej licencji udostępniasz swoją wersję. Na wydruku, gdzie link nie działa, wpisz pełny adres.
Zdjęcie otwierające ten tekst przedstawia przypinki z logo Wikimedia Commons: “Wikimedia Commons button badges”, fot. Richard Nevell, CC BY-SA 3.0. Przycięliśmy je do formatu 16:9 i tę wersję udostępniamy na licencji CC BY-SA 3.0.
Trzech błędów warto unikać. “Źródło: Google” nie wskazuje ani autora, ani strony utworu, bo wyszukiwarka tylko pokazuje cudze pliki. Samo “CC” nie mówi, która z sześciu licencji obowiązuje. Brak linku do licencji łamie warunek z paragrafu 3, który każe podać tekst licencji albo link do niego.
Ile zdjęć na Wikimedia Commons trzeba podpisać: nasz pomiar
Prawie wszystkie. 5 listopada 2026 roku o 16:54 pobraliśmy przez publiczne API Wikimedia Commons licencje 500 plików ostatnio dodanych do kategorii “Quality images”. To zdjęcia wyróżnione przez społeczność za jakość. Wynik:
- CC BY-SA 4.0: 392 pliki (78,4%);
- CC BY 4.0: 46 plików (9,2%);
- CC BY-SA 3.0: 26 plików (5,2%);
- CC0: 32 pliki (6,4%);
- domena publiczna: 4 pliki (0,8%).
Łącznie 464 pliki z 500 (92,8%) mają licencję wymagającą podpisu autora, a 418 (83,6%) ma warunek SA. Przy licencji SA każda twoja przeróbka, choćby kadr z dorysowaną strzałką, musi dostać tę samą albo zgodną licencję. To próbka jednej kategorii i nie opisuje całego serwisu.
W próbce nie było ani jednej licencji NC ani ND. Wynika to z zasad serwisu: według strony Commons:Licensing Wikimedia Commons nie przyjmuje plików udostępnionych wyłącznie na licencjach niekomercyjnych ani bez prawa do przeróbek. Zdjęcia z Commons możesz więc co do zasady wykorzystać także komercyjnie. Sprawdź jednak warunki konkretnego pliku: zwykle wymagany jest podpis, a przy SA także właściwa licencja przeróbki. Osobno uszanuj prawa osób i znaki towarowe widoczne na zdjęciu.
Gdzie szukać zdjęć na wolnej licencji i na co uważać
Najprościej zacząć od Wikimedia Commons, bo każdy plik ma tam stronę z autorem, licencją i gotowym linkiem. Licencję sprawdzasz zawsze na stronie pliku, nie w wynikach wyszukiwarki.
Serwisy z hasłem “darmowe zdjęcia” często mają własne licencje zamiast Creative Commons. Zanim wstawisz takie zdjęcie do reklamy albo na produkt, przeczytaj ich warunki. Dotyczy to zwłaszcza zdjęć z ludźmi.
Licencja CC nie zastępuje zgody osoby na zdjęciu. Według art. 81 ustawy o prawie autorskim rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Wyjątki dotyczą m.in. osób powszechnie znanych w związku z pełnionymi funkcjami publicznymi i osób, które są tylko szczegółem tłumu albo krajobrazu.
Jeśli zdjęcie z licencją CC chcesz przyciąć albo poprawić, przyda się darmowy program do obróbki zdjęć. Pamiętaj tylko, że przy licencji ND przerobionej wersji nie wolno opublikować.
Bez żadnej licencji możesz czasem skorzystać z cudzego zdjęcia w ramach dozwolonego użytku, na przykład cytatu z art. 29 ustawy. Art. 34 wymaga wtedy podania imienia i nazwiska twórcy oraz źródła, “uwzględniając istniejące możliwości”.
Licencja Creative Commons a sztuczna inteligencja
Creative Commons uważa, że AI nie zmienia celu jego licencji. We wskazówkach z września 2026 roku organizacja pisze, że licencje CC mają przekazywać zgody “where copyright applies”, czyli tam, gdzie obowiązuje prawo autorskie. Według CC w wielu krajach wyjątki w prawie autorskim mogą pozwalać na część użyć przez systemy AI niezależnie od licencji. Bardziej restrykcyjna licencja może według CC ograniczyć korzystanie przez ludzi i jednocześnie nie powstrzymać użycia przez AI.
Spory o to, kiedy model AI narusza prawa autorskie, rozstrzygają sądy. Przykład opisaliśmy w tekście o wyroku sądu w Monachium w sprawie Suno.
FAQ
Czy zdjęcie na licencji CC mogę użyć komercyjnie?
Tak, jeśli licencja nie ma elementu NC. CC BY, CC BY-SA, CC BY-ND i CC0 pozwalają na użycie komercyjne. Przy trzech pierwszych musisz podpisać autora, a przy CC BY-ND nie możesz udostępniać przerobionego zdjęcia.
Co oznacza CC BY-SA?
CC BY-SA to licencja “uznanie autorstwa, na tych samych warunkach”. Możesz kopiować, przerabiać i używać zdjęcia także komercyjnie. Musisz podpisać autora, a swoją przeróbkę udostępnić na tej samej albo zgodnej licencji.
Czy CC0 to to samo co domena publiczna?
Skutek jest podobny, bo z utworu możesz korzystać do każdego celu, a żadne z nich nie nakłada warunku podpisu. CC0 to jednak decyzja autora, który zrzeka się praw. Domena publiczna to wygaśnięcie praw majątkowych z upływem czasu, w Polsce zwykle po 70 latach od śmierci twórcy.
Czy autor może cofnąć licencję Creative Commons?
Nie może jej cofnąć wobec osób, które już korzystają z utworu na jej warunkach. Według paragrafu 6 tekstu licencji 4.0 autor może przestać udostępniać utwór albo zaproponować inne warunki, ale licencja dla dotychczasowych użytkowników nie wygasa.
Podsumowanie
Licencja Creative Commons to nieodwołalna i bezpłatna zgoda autora dla każdego, z warunkami zapisanymi w skrócie. BY oznacza obowiązek podpisu i jest we wszystkich sześciu licencjach. SA każe udostępnić przeróbkę na tej samej albo zgodnej licencji, NC zakazuje użycia nastawionego na zysk, a ND zakazuje publikowania przeróbek. CC0 i domena publiczna nie nakładają warunku podpisu, ale w Polsce prawo do oznaczenia autorstwa nie wygasa, więc znanego autora bezpiecznie podać. Zdjęcie podpisujesz wzorem TASL: tytuł, autor, źródło z linkiem i licencja z wersją i linkiem, plus informacja o zmianach. W naszym pomiarze 500 plików z Wikimedia Commons 92,8% miało licencję wymagającą podpisu, a 83,6% warunek SA. Zanim wstawisz cudze zdjęcie, otwórz stronę pliku i przepisz z niej autora oraz licencję.
