Zaświadczenie o niezaleganiu ZUS a zgoda dla banku od 1.11

Od 1 listopada 2026 roku bank, instytucja pożyczkowa albo firma, z którą chcesz współpracować, może pobrać prosto z ZUS informację o stanie rozliczeń Twoich składek, ale tylko za Twoją zgodą. Jedna zgoda wystarcza na jedno pobranie danych. Zaświadczenie o niezaleganiu ZUS zostaje, a nowa zgoda działa obok niego. Wprowadza ją nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 12 września 2025 roku (Dz.U. 2025 poz. 1413), która po rocznym vacatio legis wchodzi w życie za cztery tygodnie. ZUS do 5 października nie opublikował jeszcze opisu, w jakiej usłudze i jakim formularzem udziela się zgody.

Co się zmienia od 1 listopada 2026 roku

Nowy art. 50 ust. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych pozwala dwóm grupom pytać ZUS o dane z konta płatnika składek. Pierwsza to banki, instytucje finansowe, kredytowe i pożyczkowe w rozumieniu Prawa bankowego. Druga to każdy przedsiębiorca: spółka, jednostka organizacyjna albo osoba fizyczna prowadząca firmę.

Obie grupy dostają dane bezpłatnie, wyłącznie elektronicznie i tylko w określonym celu. Bank może je pobrać, gdy rozpatruje Twój wniosek o kredyt, pożyczkę albo inną usługę bankową. Przedsiębiorca może je pobrać, żeby zweryfikować Twoją sytuację finansową i gospodarczą, na przykład przed podpisaniem umowy.

Projekt przygotowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jako jedną z propozycji deregulacyjnych. W uzasadnieniu (druk sejmowy nr 1431) rząd pisze wprost, że dziś przedsiębiorca musi najpierw uzyskać zaświadczenie, poczekać na nie i samodzielnie dostarczyć je do banku. Dwunastomiesięczny okres przejściowy dostał ZUS na przebudowę systemu. Według oceny skutków regulacji kosztuje to 3,7 mln zł, w tym około 393 tys. zł rocznie na utrzymanie.

Na zdjęciu wyróżniającym: centrala ZUS przy ul. Szamockiej w Warszawie. Fot. Bartosz Nadolski, Wikimedia Commons, domena publiczna (CC0).

Co dokładnie zobaczy bank albo kontrahent

Bank albo kontrahent, któremu dasz zgodę, zobaczy cztery pozycje z Twojego konta płatnika w ZUS i nic więcej. Wylicza je art. 50 ust. 28 ustawy:

1. NIP albo REGON, a jeśli ich nie masz, PESEL albo serię i numer dowodu osobistego lub paszportu.
2. Nazwę skróconą firmy albo imię i nazwisko.
3. Okres rozliczeniowy.
4. Stan rozliczeń należnych składek, które pobiera ZUS.

Według uzasadnienia projektu ta czwarta pozycja obejmuje składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych. W praktyce odbiorca dowie się, czy masz zaległość albo nadpłatę za dany okres.

Na liście nie ma przychodów, dochodu, wysokości wynagrodzeń ani nazwisk pracowników. Nie ma też liczby osób zgłoszonych do ubezpieczeń, choć uzasadnienie wymienia ją wśród danych, o które banki proszą dziś na papierze. Ustawa zastrzega ponadto, że dane udostępnia się “w zakresie niezbędnym” do rozpatrzenia wniosku albo weryfikacji.

Agenci AI · Kodożercy

Agenci AI dla osób, które nie programują

Kurs Agenci AI od Kodożerców powstał dla marketerów, menedżerów i freelancerów. Uczysz się na gotowym przykładzie, a potem budujesz to samo u siebie: agent przejmuje zadania, które dziś zjadają Ci czas.

Zacznij od pierwszego agenta →

Jak działa zgoda płatnika i gdzie jej udzielić

Zgoda uprawnia do jednorazowego dostępu do danych (art. 50 ust. 30). Jeśli bank zechce sprawdzić Cię ponownie, na przykład przy kolejnym kredycie, potrzebuje nowej zgody.

Ustawa przewiduje dwie drogi. Możesz dać zgodę bankowi albo kontrahentowi, a on przekaże ją do ZUS razem ze swoim wnioskiem o dane. Możesz też udzielić jej bezpośrednio ZUS. W obu przypadkach zgoda wskazuje, komu ją dajesz: osobę fizyczną z imienia, nazwiska i numeru PESEL, a firmę z nazwy i numeru NIP albo REGON.

ZUS zapisuje informację o zgodzie na Twoim koncie płatnika razem z danymi podmiotu, który ją dostał (nowy art. 45 ust. 1 pkt 4). Po stronie ZUS zostaje więc informacja, komu udzieliłeś zgody. Ustawa nie przesądza, czy zapis obejmie datę pobrania danych ani czy zobaczysz go w eZUS.

Procedury ZUS jeszcze nie opisał. Nie wiadomo, czy zgodę bezpośrednią złożysz na portalu eZUS, w aplikacji mZUS dla Płatnika, czy w inny sposób, ani jak będzie wyglądał formularz. Uzupełnimy ten akapit, gdy ZUS opublikuje instrukcję.

Zaświadczenie o niezaleganiu ZUS a zgoda na udostępnienie danych

Zaświadczenie o niezaleganiu ZUS zostaje. Nowelizacja nie zmienia ani jednego przepisu o zaświadczeniach, tylko dokłada drugą drogę.

Dane o zaświadczeniu pochodzą z opisu usługi na zus.pl. Wniosek RWN składasz w eZUS w zakładce Płatnik, usługą “Złożenie dokumentu ZUS-RWN”, i podpisujesz profilem zaufanym, podpisem kwalifikowanym albo podpisem osobistym z e-dowodu.

Najważniejsza różnica dotyczy zaległości. Zaświadczenie dostajesz tylko wtedy, gdy w dniu wydania nic nie zalegasz. Przy zgodzie odbiorca zobaczy stan rozliczeń składek za wskazany okres, także wtedy, gdy wykazuje on zaległość. Zanim zgodzisz się na sprawdzenie, zajrzyj więc do salda w eZUS albo w aplikacji mZUS dla Płatnika.

Kiedy JDG i mała firma skorzysta z nowej zgody

Najczęściej przy finansowaniu. Bank rozpatrujący wniosek o kredyt obrotowy albo inwestycyjny będzie mógł zamiast prosić o zaświadczenie pobrać stan składek sam. To samo dotyczy pożyczki, gwarancji bankowej i usług, w których bank kupuje wierzytelności, bo uzasadnienie wymienia je wśród czynności bankowych objętych przepisem.

Firma leasingowa albo faktoringowa, która nie jest bankiem, będzie mogła skorzystać z drugiej podstawy: jako przedsiębiorca weryfikujący Twoją sytuację finansową. Z tej samej drogi może skorzystać większy klient, który przed podpisaniem umowy chce sprawdzić podwykonawcę. Software house zlecający pracę innej firmie może więc zamiast prosić o skan zaświadczenia poprosić o zgodę i pobrać dane z ZUS.

Działa to także w drugą stronę. Jeśli to Ty zlecasz pracę i chcesz sprawdzić kontrahenta, będziesz mógł złożyć do ZUS wniosek elektroniczny, o ile kontrahent da Ci zgodę. Jak wygląda ten wniosek po stronie przedsiębiorcy, ZUS też jeszcze nie opisał.

Ustawa nie mówi, czy bank może uzależnić kredyt od udzielenia zgody. To zależy od zasad danego banku. Zaświadczenie pozostaje alternatywą, którą możesz zaproponować.

Jesienią zmian dla jednoosobowych firm jest więcej. Od 1 listopada nową działalność zarejestrujesz w CEIDG tylko online, a od 2027 roku KSeF obejmie także najmniejsze firmy.

FAQ

Czy ZUS przekaże moje dane bankowi bez mojej zgody?

W tym trybie nie. Art. 50 ust. 28 pozwala bankom i przedsiębiorcom pobrać dane wyłącznie za zgodą płatnika składek. Ten sam art. 50 od lat pozwala natomiast ZUS udostępniać dane z kont płatników m.in. sądom, prokuraturze, urzędom skarbowym, Państwowej Inspekcji Pracy i komornikom. Ich nowelizacja nie zmienia.

Czy to dotyczy osób zatrudnionych na etacie?

Nie bezpośrednio. Mechanizm obejmuje konto płatnika składek, a płatnikiem za pracownika jest pracodawca. Dotyczy więc firm i osób prowadzących działalność, które opłacają składki za siebie albo za zatrudnionych. Pracownik na etacie nie ma konta płatnika, które bank mógłby w ten sposób sprawdzić.

{ dla firm }

Co możemy zrobić dla Twojej firmy?

Budujemy strony, sklepy i aplikacje, łączymy systemy z KSeF i księgowością, wdrażamy automatyzacje i agentów AI, a na koniec dbamy o widoczność w Google. Zaczynamy od rozmowy o tym, co dziś zabiera Twojemu zespołowi najwięcej czasu.

strony i sklepyaplikacjeKSeF i integracjeautomatyzacjeagenci AISEO

Zobacz, co robimy dla firm → Software house, który prowadzi ten blog

Podsumowanie

Od 1 listopada 2026 roku ZUS zacznie udostępniać bankom, instytucjom pożyczkowym i przedsiębiorcom dane z konta płatnika składek, ale wyłącznie za zgodą płatnika. Odbiorca zobaczy cztery pozycje: identyfikator firmy, jej nazwę, okres rozliczeniowy i stan rozliczeń składek. Nie zobaczy przychodów ani danych pracowników. Jedna zgoda pozwala na jedno pobranie danych, a ZUS zapisuje ją na koncie płatnika. Zaświadczenie o niezaleganiu nadal można dostać na wniosek RWN, w sprawach bez wątpliwości od ręki. Różnica jest taka, że przy zaległości zaświadczenia nie będzie, a dane przy zgodzie pokażą ją wprost. ZUS nie opublikował jeszcze instrukcji, gdzie udziela się zgody. Do tego czasu warto sprawdzić saldo konta, zanim bank poprosi o zgodę.

Mateusz Wojdalski

Specjalista SEO i content marketingu w Devstock. Zajmuję się strategią treści, automatyzacją procesów marketingowych i wdrożeniami AI w codziennej pracy. Badam nowe narzędzia, adaptuję je do realnych zadań i piszę o tym, co faktycznie działa.