Weryfikacja podpisu elektronicznego zajmuje minutę i jest bezpłatna: wystarczy wgrać plik do usługi “Podpisz dokument elektronicznie” na gov.pl, bez logowania, i kliknąć “Sprawdź, kto podpisał”. Usługa pokaże właściciela podpisu, datę, rodzaj podpisu i status “Ważny” albo “Nieważny”. Sprawdziliśmy to 11 listopada 2026 roku na dwóch plikach z Dziennika Ustaw. Oba podpisano podpisem kwalifikowanym, a mimo to jeden dostał status “Ważny”, a drugi “Nieważny”.
Czym jest weryfikacja podpisu elektronicznego
To sprawdzenie trzech rzeczy: czy dokument nie zmienił się po podpisaniu, kto go podpisał i czy certyfikat podpisującego był ważny i zaufany w chwili podpisu. Sam widok podpisu w podglądzie PDF niczego nie potwierdza. Grafikę z nazwiskiem i pieczątką da się wkleić do dowolnego pliku, a prawdziwy podpis elektroniczny to dane kryptograficzne ukryte w pliku albo dołączone do niego.
Dla podpisu kwalifikowanego wymogi weryfikacji opisuje unijne rozporządzenie eIDAS (nr 910/2014). Art. 32 ust. 1 wymienia m.in. warunek, że certyfikat był kwalifikowany i ważny “w momencie składania podpisu”, że wydał go kwalifikowany dostawca usług zaufania i że “integralność podpisanych danych nie została naruszona” (tekst rozporządzenia). Programy do weryfikacji badają integralność i certyfikat, ale mogą stosować różne zasady walidacji i różne listy zaufanych dostawców. Gdy wynik jest niejasny, sprawdź ten sam plik drugim narzędziem.
Weryfikacja podpisu elektronicznego na gov.pl krok po kroku
Bezpłatną weryfikację podpisu oferuje usługa Podpisz dokument elektronicznie. Sprawdzisz w niej jednocześnie do 5 plików, które razem nie przekraczają 25 MB. Usługa przyjmuje m.in. pliki .pdf, .xml, .docx, .odt i kontenery podpisów XAdES, PAdES, CAdES i ASiC. Do samego sprawdzenia nie trzeba się logować. Konto i profil zaufany są potrzebne dopiero wtedy, gdy chcesz coś podpisać.
- Na stronie usługi na gov.pl wybierz przycisk “Podpisz lub sprawdź dokument”. Przejdziesz na podpis.gov.pl.
- Wybierz “Dodaj plik” albo przeciągnij plik na pole.
- Przy pliku pojawi się krótki opis stanu, na przykład “Dokument zawiera podpisy” albo “Co najmniej jeden podpis jest nieważny”.
- Kliknij “Sprawdź, kto podpisał”.
- Odczytaj szczegóły każdego podpisu: właściciela, datę i godzinę, status oraz rodzaj podpisu.
Usługa działała 11 listopada 2026 roku, choć tego samego dnia skrzynki ePUAP były wyłączone po cyberataku. Weryfikacja podpisu nie zależy więc od skrzynek ePUAP. Co jeszcze działało w czasie tej przerwy, opisaliśmy w tekście o wyłączeniu ePUAP.
Co oznacza wynik weryfikacji: Ważny i Nieważny
Status “Ważny” oznacza, że weryfikator potwierdził integralność dokumentu i zaufanie do certyfikatu podpisującego. Status “Nieważny” nie musi oznaczać fałszerstwa. Pokazuje to nasz test na dwóch prawdziwych dokumentach państwowych.
Do usługi gov.pl wgraliśmy dwa pliki PDF pobrane z dziennikustaw.gov.pl: Dz.U. 2026 poz. 1480, podpisany 9 listopada 2026 roku, i Dz.U. 2026 poz. 3, podpisany 5 stycznia 2026 roku. Oba podpisano podpisem kwalifikowanym z certyfikatem wydanym przez Certum. Pierwszy dostał status “Ważny”, drugi “Nieważny”.
Różnicę widać w samych plikach. Certyfikat użyty przy poz. 3 był ważny do 9 listopada 2026 roku, czyli wygasł dwa dni przed naszym sprawdzeniem. W podpisie nie ma też znacznika czasu, czyli niezależnego potwierdzenia od zaufanego dostawcy, kiedy podpis złożono. Data 5 stycznia zapisana w pliku pochodzi od podpisującego i weryfikator nie musi jej wierzyć. Bez znacznika czasu nie da się wykazać, że certyfikat był ważny w chwili podpisu. Usługa gov.pl nie podaje przyczyny statusu, więc to nasze najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie.
Praktyczny wniosek: przy umowie albo piśmie, które ma mieć wartość za kilka lat, sprawdź, czy podpis ma znacznik czasu. Jeśli wynik brzmi “Nieważny”, zacznij od dat. Porównaj datę podpisu z okresem ważności certyfikatu i dopiero potem podejrzewaj zmianę treści. Jeśli ktoś zmienił treść objętą podpisem, weryfikator powinien to wykryć.
Weryfikacja podpisu zaufanego, osobistego i kwalifikowanego
Wszystkie trzy rodzaje podpisu sprawdzisz w tej samej usłudze gov.pl, a w polu “Rodzaj” zobaczysz, z którym masz do czynienia. Różnią się tym, kto je wydaje i gdzie są uznawane.
| Podpis | Czym się podpisuje | Gdzie ma moc | Gdzie sprawdzić |
|---|---|---|---|
| Zaufany | profil zaufany | według gov.pl jak własnoręczny w sprawach urzędowych, ale nie w prywatnych umowach | gov.pl |
| Osobisty | e-dowód i PIN | według gov.pl wobec podmiotów publicznych jak własnoręczny; z innymi tylko za zgodą obu stron | gov.pl |
| Kwalifikowany | certyfikat kwalifikowany od dostawcy (np. Certum, KIR) | równoważny własnoręcznemu i uznawany w całej UE (art. 25 eIDAS) | gov.pl, programy dostawców |
Podpis zaufany składa się bezpłatnie profilem zaufanym. Krok po kroku opisaliśmy to w poradniku jak podpisać dokument profilem zaufanym, a zakładanie profilu w tekście jak założyć profil zaufany. Podpis osobisty wymaga e-dowodu z aktywnym certyfikatem, o czym piszemy w tekście o certyfikacie podpisu osobistego. Podpis kwalifikowany kupuje się u dostawcy usług zaufania, a jego użycie pokazujemy w poradniku jak podpisać dokument podpisem kwalifikowanym.
Jak sprawdzić podpis elektroniczny w PDF i w pliku XML
Format podpisu decyduje o tym, gdzie podpis jest zapisany, i dlatego ten sam dokument może przyjść w różnych plikach. PAdES to podpis wewnątrz pliku PDF: otwierasz dokument jak zwykle, a podpis siedzi w środku. XAdES zapisuje podpis w pliku XML, w którym zwykle ukryta jest też treść dokumentu. CAdES to format binarny, a ASiC to kontener łączący pliki z podpisem.
Przy plikach z podpisem zewnętrznym podpis leży w osobnym pliku. Podręcznik programu proCertum SmartSign przypomina, że wtedy do weryfikacji trzeba dostarczyć podpisany dokument razem z plikiem podpisu. Usługa gov.pl pozwala też odczytać dokument ukryty w podpisanym pliku XML przyciskiem “Pobierz plik źródłowy”. Więcej o otwieraniu takich plików piszemy w tekście jak otworzyć plik XML i XAdES.
W naszym teście starszy plik z Dziennika Ustaw miał podpis typu adbe.pkcs7.detached, a nowszy ETSI.CAdES.detached, czyli format zgodny z normą PAdES. Usługa gov.pl odczytała oba. Dane z certyfikatów wskazują, że o różnicy w wyniku najpewniej zdecydował wygasły certyfikat bez znacznika czasu, choć gov.pl przyczyny nie podaje.
Program do weryfikacji podpisu: Certum, Szafir i Adobe Reader
Program do weryfikacji podpisu warto mieć wtedy, gdy często sprawdzasz pliki albo chcesz pełny raport. Usługa gov.pl wystarczy do jednorazowego sprawdzenia.
proCertum SmartSign (Certum). Program służy do składania i weryfikacji podpisu. Według podręcznika dla macOS pliki dodajesz w zakładce “Weryfikowanie” przyciskiem “Dodaj plik” albo “Dodaj katalog”, a sprawdzenie uruchamiasz przyciskiem “Weryfikuj”. Wynik to “Poprawnie zweryfikowany” albo “Błędnie zweryfikowany”, z przyczyną błędu. Opcja “Weryfikacja podpisu kwalifikowanego” sprawia, że podpis złożony zwykłym certyfikatem zostanie odrzucony. Pełną kwalifikowaną walidację z raportem Certum oferuje w serwisie Certum Sign (dawniej WebNotarius).
Szafir (KIR). KIR na stronie z aplikacjami i sterownikami informuje, że “Aplikacja Szafir weryfikująca nie jest już wspierana”, i odsyła do Szafir 2.0 (build 708), który służy do składania i weryfikacji podpisu. Wersje są na Windows, macOS i Linuxa. Jeśli masz starszą wersję, zaktualizuj ją: w build 708 KIR łatał luki, o których pisaliśmy w tekście o aktualizacji Szafira.
Adobe Acrobat Reader. Reader wyświetla podpisy w plikach PDF i ocenia je według własnych list zaufanych wystawców. Od 2015 roku Acrobat i Reader mają ustawienie pobierania i automatycznej aktualizacji europejskiej listy zaufanych dostawców (wpis Adobe). Jeśli lista się nie pobrała, Reader może nie rozpoznać polskiego podpisu kwalifikowanego, choć podpis jest poprawny. W razie wątpliwości sprawdź ten sam plik na gov.pl. Podobny problem z listą zaufanych dostawców (TSL) mieli niedawno użytkownicy programu Płatnik, opisaliśmy go w tekście o błędzie certyfikatu w Płatniku.
Czy podpis kwalifikowany może ujawnić PESEL podpisującego
Może. Certyfikat jest częścią podpisu w pliku, więc dane z certyfikatu zobaczy każdy, kto otworzy szczegóły podpisu. Jeśli certyfikat zawiera PESEL, kto przesyła dalej podpisany dokument, przesyła też ten numer. Według gov.pl certyfikat podpisu osobistego w e-dowodzie zawiera m.in. imię, nazwisko, obywatelstwo i numer PESEL (strona o podpisie osobistym).
Sprawdziliśmy to na obu plikach z Dziennika Ustaw. W polu serialNumber certyfikatu podpisującego jest wpis zaczynający się od “PNOPL-“, po którym stoi 11 cyfr. Według normy ETSI EN 319 412-1 (pkt 5.1.3) przedrostek PNO oznacza identyfikację na podstawie krajowego numeru osobowego, a PL to kod kraju. W Polsce takim numerem jest PESEL, który ma właśnie 11 cyfr. Samych numerów nie podajemy ani nie pokazujemy na zrzutach. Sprawdziliśmy dwa certyfikaty jednego dostawcy, więc nie twierdzimy, że PESEL ma każdy certyfikat kwalifikowany: eIDAS tego nie wymaga.
Dla zwykłego użytkownika wynika z tego prosta zasada. Zanim opublikujesz podpisany dokument w internecie albo prześlesz go dalej, otwórz szczegóły podpisu i sprawdź, jakie dane pokazuje certyfikat. Jeśli chcesz komuś pokazać samą treść, wyślij wersję bez podpisu.
Podpis kwalifikowany z innego kraju UE
Podpis kwalifikowany oparty na certyfikacie kwalifikowanym wydanym w jednym państwie UE jest uznawany za kwalifikowany we wszystkich pozostałych (art. 25 ust. 3 eIDAS). Weryfikator rozpoznaje go po tym, że wystawca figuruje na unijnej liście zaufanych dostawców. Jeśli program pokazuje błąd przy podpisie z Niemiec czy Czech, jedną z możliwych przyczyn jest nieaktualna lista. Wtedy sprawdź plik na gov.pl albo w narzędziu dostawcy, zanim uznasz podpis za wadliwy.
FAQ
Czy weryfikacja podpisu na gov.pl jest darmowa i wymaga logowania?
Jest bezpłatna. Do sprawdzenia podpisu na podpis.gov.pl nie trzeba się logować, co potwierdziliśmy 11 listopada 2026 roku. Logowanie profilem zaufanym, e-dowodem albo certyfikatem jest potrzebne tylko do złożenia własnego podpisu.
Czy zmiana jednego znaku po podpisaniu unieważnia podpis?
Zmiana choćby jednego znaku w treści objętej podpisem narusza jej integralność, a eIDAS wymaga, by przy walidacji integralność podpisanych danych była zachowana. Nie każda późniejsza zmiana pliku PDF unieważnia wcześniejszy podpis, bo PDF pozwala dopisywać zmiany przyrostowo, na przykład kolejne podpisy. Weryfikator powinien wtedy pokazać, że dokument zmieniono po podpisaniu.
Jak sprawdzić, czy dokument podpisano profilem zaufanym?
Wgraj plik do usługi na gov.pl i kliknij “Sprawdź, kto podpisał”. W szczegółach, w polu “Rodzaj”, usługa poda rodzaj podpisu. Jeśli plik nie zawiera żadnego podpisu, usługa nie pokaże odnośnika “Sprawdź, kto podpisał”.
Dlaczego ważny kiedyś podpis dziś jest “Nieważny”?
Jedną z typowych przyczyn jest wygasły certyfikat podpisującego przy braku znacznika czasu w podpisie. Weryfikator nie może wtedy wykazać, że certyfikat był ważny w chwili podpisu. To najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie wyniku pliku Dz.U. 2026 poz. 3 w naszym teście, choć gov.pl przyczyny nie podaje.
Podsumowanie
Podpis elektroniczny najprościej sprawdzisz w bezpłatnej usłudze gov.pl: dodajesz do 5 plików o łącznym rozmiarze do 25 MB, klikasz “Sprawdź, kto podpisał” i czytasz status, datę oraz rodzaj podpisu. Logowanie nie jest potrzebne, a usługa działała nawet w czasie przerwy w ePUAP. Status “Nieważny” nie zawsze oznacza fałszerstwo. W naszym teście dostał go oficjalny plik z Dziennika Ustaw, najpewniej dlatego, że certyfikat wygasł, a podpis nie miał znacznika czasu. Do częstej pracy lepsze są programy dostawców: proCertum SmartSign albo Szafir 2.0, a w Adobe Readerze trzeba pilnować listy zaufanych dostawców. Przed udostępnieniem podpisanego dokumentu sprawdź też dane w certyfikacie, bo w obu sprawdzonych przez nas certyfikatach był PESEL.
